Hasan Cemal

h.cemal@milliyet.com.tr

Başbakan’ın hâlâ sendikaları suçlaması iyiye işaret değil!

Erdoğan, yol haritasını niye bir türlü çizemiyor?

Siyasal iktidar eliyle, devletin hoyrat eliyle, İstanbul’da yaşadığımız 1 Mayıs rezaleti sonrasında dün bu köşedeki yazımı şöyle noktalamıştım:
“Geriliyor Türkiye.
Kutuplaşıyoruz.
Başbakan Erdoğan görmüyor mu?
1 Mayıs dolayısıyla sendika liderleriyle, işçilerle, aydınlarla ya da Nevruz ve Kürt sorunu yüzünden Kürt aydınlarıyla, Kürt siyasetçileriyle çatışıyor.
Kendisi bir kuşatma altında olan bir Başbakan, hedef küçülteceğine hedef büyütüyor.
Kendisi bir kuşatma altında olan bir Başbakan, ‘demokrasinin ipi’ne sarılacağına meydanlarda ‘devletin sopası’na sarılıyor.
Öyle bir durum ki, herhalde, Erdoğan’la AKP’nin defterini dürmek isteyenler şu sıralar çok memnundur.”
Bu satırların altını bir kez daha çizmek istedim. Çünkü Başbakan Erdoğan’ın ne yapmak istediğine akıl erdirmek gitgide güçleşiyor.
Erdoğan iyi düşünmeli.
Elini de çabuk tutmalı.
Televizyonların 1 Mayıs yayınlarını arkasına yaslanıp şöyle bir seyretmeli, gazetelerin 1 Mayıs’la ilgili dünkü birinci sayfalarını bir köşeye çekilip gözden geçirirken, yapılan yorumları da duygularına kapılmadan sakin kafayla okumalı diye düşünüyorum.
Durum muhakemesine ihtiyacı var çünkü.
Demokles’in Kılıcı sallanıyor.
Hem kendi başının üzerinde sallanıyor, hem de partisinin. Hedef, hem liderin başını koparmak, hem de gövdeyi teslim almak.
Kendisiyle partisinin defterini kaç yıldır dürmek isteyenlerin, yani darbesel süreci arka planda tetikleyenlerin oyun içinde oyunları sır değil.
Oyunları boşa çıkarmak için 1 Mayıs’taki gibi ‘devletin sopası’na değil, ‘demokrasinin ipi’ne sarılmak gerekiyor. Hedef büyültmek değil, küçültmek gerekiyor. Türkiye’nin siyasi tansiyonunu 1 Mayıs’taki gibi zıplatmak değil, tam tersine düşürmek gerekiyor.
Bunlar boş, soyut laflar değil.
Kuşatmayı yarabilmek için ‘demokrasi bayrağını yükseltmek’ten başka çare yok.
Çünkü, ‘darbeciler’de oyun çok!
Partiyi kapatmak ilk aşama olabilecek. Bu arada partiyi, özellikle Meclis Grubunu bölmek bir başka hedef ki, daha şimdiden bunun zayıf da olsa ilk sinyalleri geliyor. Daha sonra, istenen sonuç öyle kolay alınamayacak olsa da Yüce Divan ve Ceza Davaları devreye sokulabilir.
Böyle bir süreçte siyasal istikrarsızlıkla birlikte ekonomik istikrarsızlık ya da ekonomik kriz de Türkiye’nin kapısını çalabilir. Terör ve şiddet eğrisi yükselişe geçebilir.
Akla takılan bir soru da şu:
Böyle bir süreçte AKP’nin, daha doğrusu yerine kurulacak yeni partinin seçim sandığında oyları artar mı, azalır mı? Başında Erdoğan’ın bulunmadığı, arka planda yasaklı olarak kaldığı bir parti seçim sandığında başarıyı yine yakalayabilir mi?
Bu arada memlekete ne olur?..
Her şeyin başı olan istikrar darbe üstüne darbe alırken, Türkiye yeniden mesela 1990’ların kayıp yıllar çıkmazına sürüklenmez mi?
O kadar çok soru, o kadar çok belirsizlik ve öylesine kafa karışıklığı var ki.
Kimileri diyor ki:
“Erdoğan birkaç bakanını feda ederken, mesela başörtüsü-türban yasağının bir tek üniversitelerde kalkacağını, buna karşılık kamuda, okullarda devam edeceğini hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde açıklasa, bunun teminat altında olduğunu söylese Türkiye’de hava bir anda değişir. Bu genel yumuşamadan, tansiyonun düşmesinden Anayasa Mahkemesi de etkilenir.”
Erdoğan bunu yapabilir mi?..
Yapabilir diyenler var.
Keşke yapabilse...
Keşke şaşırtsa...
Ama ben ihtimal veremiyorum.
Erdoğan’ın yakın siyasal sicilinde böylesi örneklere rastlanmıyor.
O zaman ne yapacak?..
Bu sorunun yanıtını kendisi de tam biliyor mu, bilemiyorum.
Son söz: Başbakan Erdoğan’ın 1 Mayıs dolayısıyla hâlâ sendikaları suçlayabilmesi iyiye işaret değildir.

Hasan Cemal

h.cemal@milliyet.com.tr

Washington’daki düşünce kuruluşunda bir soru...

Erdoğan, demokrasi reformu için düğmeye basabilir mi?

WASHINGTON
Toplantı, Amerika’da Demokratlara yakın düşünce kuruluşu Brookings’de.
Konu:
Türkiye’nin Kürt sorunu ve bu sorunun Türk-Irak-Amerikan ilişkilerine etkisi...
Toplantı iki bölümden oluşuyor:
Kapalı devre dar bir öğle yemeği ile, basına da açık geniş katılımlı ve tartışmalı bir oturum.
Üç konuşmacı var:
Eski Washington Büyükelçisi ve ASAM’ın Başkanı Faruk Loğoğlu, Amerikalı meslektaşım Aliza Markus, (PKK üzerine yazdığı güzel kitap bu yakınlarda Türkçe’de yayımlanacak) ve ben. Bir de bizi yöneten, Brookings’den (aynı zamanda akademisyen ve Taraf gazetesi yazarı) Ömer Taşpınar.
Bir ara, Başbakan Erdoğan’la  Başkan Bush‘un 5 Kasım Beyaz Saray buluşması ile Kuzey Irak operasyonu sonrasında, PKK ve Kürt sorunuyla ilgili olarak “mutfakta bir şeylerin pişmeye başladığı”nı söylüyorum.
Biri gülüyor.
Anlaşılan ona inandırıcı gelmiyor.
İnce bir alay var sorusunda:
“Gelen kokular nasıl bari?..”
Bu mutfak esprisi tutuyor.
Sonra yine tekrarlanınca, dayanamıyor biri:
“Allah aşkına hangi mutfaktan bahsediyorsunuz? Ankara’ysa, o mutfak kapatılıyor galiba...”
Gülüşmeler...
Ve Kürt sorunu derken konu bir noktada düğümleniyor:
AKP’yi kapatma davası...
Ben de konuyu bir başka aşamaya taşıyorum:
“Kim bilir, belki Kürt sorununa ilişkin sivil, siyasal bir çözümden yana olmayanlar, gelen kokulardan da hoşlanmayınca, mutfağı kapatmak istiyor olabilirler.”
Yine gülüşmeler...
Şöyle diyor biri:
“Hakkında kapatma davası açılmış bir AKP, bundan böyle nasıl olacak da Kürt sorunuyla uğraşabilecek?”
Herkes bir şeyler söylüyor.
Böylesi platformlarda bazen Türkiye gerçeğini bazı bakımlardan anlamanın ve anlatmanın öyle kolay olmadığı gerçeği bir kez kendini belli ediyor.
Türkiye’de, siyaset meydanında son zamanlarda yaşananlardan hiç mutlu olmadığımı belirtiyorum.
Yaşananların özünü ise demokrasi kavgası diye tarif ediyorum. Bürokratik iktidar ile seçilmiş iktidar arasındaki demokrasi kavgası...
Bu nasıl mı aşılır?
Türkiye’de ‘demokrasi reformu‘nu hızlandırıp derinleştirerek... Bu reformu gerçekleştiremeyen bir Türkiye’de ne Kürt sorunu çözülür, ne de aş ve iş sorunu diyorum.
Ekonomiye dikiş tutturmak dahil birçok alanda Türkiye’nin önünü açmak için demokrasi ve hukuk devleti reformları en büyük önceliktir diye ekliyorum. Bu çerçevede, ‘asker-sivil bürokrasi‘nin seçilmiş sivil otoriteye -seçimle gelen iktidara- gerçekten tabi kılmanın önemine işaret ediyorum.
Demokrasi reformu için siyasal irade var mı?
Bu soru yaygın.
Bu sorunun Başbakan Erdoğan açısından, olmak ya da olmamak anlamını taşıdığını belirtiyorum. Siyasal irade ve kararlılık konusunda ise, özellikle son birkaç yılın kötü tecrübesiyle, Erdoğan’a ilişkin haklı soru işaretlerinin altını çiziyorum.
Bürokratik iktidarla demokrasi ilişkisi...
Özetle diyorum ki:
“Birinci sınıf demokrasinin Türkiye’yi böleceğine ve siyasal İslam’ın önünü açacağına inandıkları için, gerçek demokratik reforma öteden beri direniyor asker-sivil bürokrasi... AB’ye de bu yüzden taraftar değiller. Çünkü AB yolu gerçek demokrasiye açılıyor Türkiye’de...”
Ve ekliyorum:
“Asıl, AB’ye sırtını dönen, üçüncü sınıf demokrasiyle, otoriter rejimle idare etmeye kalkan bir Türkiye’de, asker-sivil bürokrasinin bölünme ve İslamlaşma korkuları çok daha gerçek hale gelir. Ayrılıkçılık ve Türk-Kürt çatışması ile radikal İslam’ın değirmenine asıl otoriter rejimle su taşınır.”
PKK’ya gelince... 
Bu konuda yumurta-tavuk oyununun gereksiz olduğunu, bölgesel reelpolitika ile Türkiye-Amerika-Irak-Kuzey Irak arasındaki ilişkilerin bugün artık PKK’yı sıkıştırdığını, manevra alanını gitgide daralttığını, bu nedenle PKK’nın ucu açık, şartsız bir ateşkes ilanıyla silahı bir daha çıkarmamak üzere toprağa gömecek bir raya girmesinin barışcı ve sivil çözümler açısından bir önkoşul olduğunu söylüyorum.
Çok şey konuştuk.
Ama yerim dar!
Son söz:
Özellikle kulis sohbetlerinde, AKP hakkındaki kapatma davasına demokrasi ve hukuk devleti açısından hiç de iyi gözle bakılmadığını not ederek yazımı noktalıyorum.

ERDOĞAN, PARTİ YÖNETİCİLERİYLE BİR ARADA

ANKARA - AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, parti yöneticileri ve bazı bakanlarla bir araya geldi.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya tarafından AK Parti hakkında kapatma davasının açıldığı saatlerde parti

genel merkezinde bulunan Erdoğan, aralarında bazı bakanların da bulunduğu parti yöneticileriyle bir araya geldi.

Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek, İçişleri Bakanı Beşir Atalay, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik,

Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker, AK Parti Grup Başkanvekili Sadullah Ergin, Genel Başkan Yardımcıları Dengir Mir Mehmet

Fırat ve Haluk İpek, TBMM Eski Başkanı Bülent Arınç ile Eski Bakanı Abdülkadir Aksu parti genel merkezinde bulunuyor.