23/04/2008 (100 kişi okudu)

Şu an hayatta olup da İsrail'in geleceğinin daha güvenli olması için en fazla şeyi yapan insan muhtemelen eski ABD başkanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi Jimmy Carter'dır; zira 1979'da Mısır'la imzalanan dönüm noktası niteliğindeki Camp David barış anlaşmasının mimarı oydu. Carter Annapolis konferansından bu yana İsrail'le Filistinliler arasındaki barış umudunun 'gerilediğini' söylerken yerden göğe kadar haklı; söz konusu konferansta iki taraf bu yıl sonuna doğru ihtilafa dair bir çözümü müzakere etme yükümlülüğü altına girmişti.
İşte bu yüzden Carter geçen hafta İsrail'in en katı ve tehlikeli hasmı Hamas'ın en etkili lideri Halid Meşal'le iki uzun görüşme yapmakla da doğru tavır sergiledi. İsrail hükümetinin alaya almasına, ABD yönetimininse Carter'a çatmasına yol açan Şam görüşmelerinin ardından, İslamcı gruptan 'İsrail'le yan yana, barış içinde yaşamak' yönündeki en açık ima geldi; Meşal, Filistinlilerin İsrail'in 1967'deki altı gün savaşlarında ele geçirdiği topraklar üzerinde bağımsız bir Filistin devletini kabul edebileceklerinden dem vurdu.
2006'da milliyetçi rakibi Fetih karşısında çarpıcı bir seçim zaferi kazanan Hamas, daha önce de Arap Birliği'nin önerdiği barış planının görüşülmesine destek vermişti; plan, İsrail'in ele geçirdiği Arap topraklarından tamamen çekilmesi karşılığında tam barış sağlanmasını içeriyordu. İsrail bu öneriyi kabul etmedi ve (ABD'nin desteğiyle uluslararası onayı arkasına alarak) Hamas'ı boğmak için harekete geçti.
Seçilmiş Hamas hükümeti, Filistin Yönetimi lideri Mahmud Abbas'la iktidar mücadelesinin Hamas'ın geçen haziranda Gazze'yi kanlı bir biçimde ele geçirmesine (ve ABD'nin silahlandırıp İsrail teşvik ettiği Fetihli savaş ağalarının yenilgisine) yol açmasını takip eden kuşatma sonrası, yaptırımlarla ve gerçekçi olmayan taleplerle yüz yüze geldi.
Carter'ın, İsraillilerin üçte ikisinin de paylaştığı yaklaşımı şu: İsrail'in Filistin halkının yarısıyla savaşıp diğer yarısıyla barış yapmayı umut etmesi mümkün değildir; eğer bu ihtilafa günün birinde bir çözüm bulunacaksa, Hamas da bunun bir parçası olmak zorundadır.
Elbette İslamcıların İsrail devletinin varlığını tanımaları gerekiyor, fakat üzerinde uzlaşılmış iki devletli bir çözümün sonucu olarak, Hamas'ın ilk önce daimi bir İsrail yayılmasını kabul etmesi gerektiğine yönelik talep gerçekçilikten ve meşruiyetten yoksundur.

Hamas'ı yalıtma miyop bir politika
Abbas İsrail ve ABD'nin bütün ön şartlarını yerine getirdi ve iki ülke hâlâ onun altını oymakla meşgul. İsrail Annapolis'in düzenlendiği sırada bile daha fazla Yahudi yerleşimi inşa etmek için harekete geçti. Filistin liderinin şiddetten uzak duran politikasına gösterebileceği hiçbir gerekçe yok.
Bununla birlikte görüşmelere dahil olmanın bir ön şartı mahiyetinde Hamas ateşkes ilan etmek (ki İsrail de bu ateşkese uymalı) ve sivillere yönelik bütün saldırıları durdurmak zorunda. İslamcıları yalıtma, yıkıcı ve miyop bir politika. Fakat bu kesinlikten uzak açıklamalara bakıp Hamas'ı ciddiye almak için de henüz erken.

(Başyazı, 21 Nisan 2008)

Olimpiyatlar yaklaşırken, Çin'in bazı rahatsız edici veçheleri ortaya çıkıyor.

Dünya çapındaki bir seyirci kitlesi, Pekin'in

Myanmar ve Sudan'daki diktatörlüklerle suç

ortaklığına dair insan hakları savunucularının uzun

zamandır bildiği şeyleri öğrendi.

Çinli komünistlerin Tibet'teki baskısı, Olimpiyat meşalesinin dünya turunda ve üniversitelerde protestoları ateşledi.

Ve Çin, Dalay Lama'nın Tibet'te şiddeti teşvik ettiğine dair bariz yalanlar yayarken, hükümetin Olimpiyat Oyunları'nı siyasetten muaf tutmaya yönelik kampanyası, Çin'de hüküm süren türden bir sansürü tüm dünyaya dayatmak bahanesi gibi duruyor.

Fakat daha az belirgin bir 'ifşa' da mevcut:

Çinli gençler arasında giderek ateşli hale gelen milliyetçilik.

Bu tür vatansever tutkular, ABD'deki Çinli öğrenci birliklerinin özgür bir Tibet'i destekleyenlere karşı gösterilerinde görülebilir.

İnternette sadece Tibetli 'ayrılıkçılar'a değil, Çinlilerle Tibetliler arasında karşılıklı anlayış çağrısı yapmaya cesaret eden nadir Çinli öğrencilere karşı yöneltilen sövgüler de en az o kadar şaşırtıcı.

Bu tür bir cadı avı geçen hafta Duke Üniversitesi'nde, 20 yaşındaki Çinli bir öğrenci, büyük bir Çinli öğrenci gösterici grubuyla küçük bir grup Tibetli ve bir insan hakları eylemi düzenleyen destekçileri arasında diyaloğu cesaretlendirmeye çalışınca meydana geldi. Öğrenci hain ilan adildi. Kişisel bilgileri sanal âleme yayıldı.

Çinli internet sitelerine yüzbinlerce öfkeli ve tehdit içeren mesajlar yazıldı.

Ebeveynleri tehdit edildi ve güvenliklerini sağlamak için saklanmak zorunda kaldı.

Bu milliyetçi çılgınlığın ne kadarının komünist yetkililerce beslendiğini, ne kadarının gençler arası enerji dolu grup gururuna atfedebileceğini -ki bu durum diğer ulusların gençleri arasında da yaygın- belirlemek kolay değil. Çinli yetkililer, yabancı eleştirilere karşı tepkilerin vatanser mizacını görünce internet forumlarındaki kısıtlamaları yumuşattı.

Sağlıklı ve yapıcı milliyetçilikle, Hitler'in 1936 Berlin Olimpiyat'ları'na enjekte etmeyi istediği patolojik milliyetçilik arasında önemli bir ayrım var.

Bu bahar Çin'in en iyi ve en parlak kişileri arasında görülen milliyetçi hareketlilik sıkıntı verici.

Bu durum, Çin'in yöneticilerinin meşrulaştırıcı ilkesi olarak Maoizm veya Marksizm'in yerini milliyetçiliğin aldığını ima ediyor.

(Başyazı, 21 Nisan 2008)