Ali Paşa Mezar Taşı Kitabesi Hüve'l-Bâki Server-i deryâ şeref-bahş-i donanmâ-yı şerîf Revnak-efzâ-yı vezâret dürr-i bî-hemtâ ferîd Şâhbâz-ı evc-i ulyâ şehsuvâr-ı nâmdâr Kahramân tayyâr-ı sânî fenn-i deryâda vahîd Şîr-i meydân-ı şecâat bir vezîr-i ercümend Ol Nasûh-zâde Ali Paşâ-yı deryâ-dil reşîd Dîn [ü]devlet hizmetinde nakd-i ömrîn bezl idüb Buldu unvân-ı vezâretle zihî fevz-i mezîd Lenger-endâz-ı ikamet Sâkız önünde iken Keştîsîn tezvîr ile âteşleyüb Rûm-i pelîd Kâmrân el-hakk kemâl üz[r]e cihânda ölmeden Destine sundu ecel sâkisi câm-i nâ-ümîd Yazdı târîhin Fürûğî hem dahî ol-demde kim Cân virüb oldu Ali Paşâ gemisiyle şehîd Sene 1237 Şevval fî gurre (21.06.1822 Cuma) Nûri Dede Hüve'l-Bâki Denizin efendisi; şerefli, kutsal donanmayı şereflendiren Vezirlik makamının güzelliğini artıran, eşsiz, benzersiz inci tanesi En yüksek doruğun yiğidi, meşhur at binicisi Câfer-i Tayyâr'ın kahramanlığı gibi ikinci tayyâr, deniz ilminde tek Yüreklilik meydanının aslanı, itibarlı bir vezir Deniz gibi engin gönüllü, doğru yol tutan Nasuhzâde Ali Paşa Din ve devlet hizmetinde ömür sermayesini harcayıp Vezirlik mevkiiyle; artan, çoğalan üstünlüğü buldu Sakız önünde demirli iken Gemisini hileyle, alçak Rum ateşe verip Hakikaten, dünyada arzularına kavuşmuş olarak, huzur içinde ölmeden Ecel şerbetini dağıtan, ümitsiz ecel kadehini Ali Paşa'nın eline sundu Fürûğî o zamanda vefat tarihini yazdı Ali Paşa gemisiyle can verip şehîd oldu Sene 1237 Şevval ayının ilk günü (21.06.1822 Cuma) Nûri Dede (kitâbenin hattâtı)
HERŞEY TÜRKİYE İÇİN MİLLİ GÜVENLİK SİYASET BELGESİ NE ANLAMDA "TEMEL" BİR METİNDİR? Mustafa Erdoğan Hacettepe Üniversitesi mersindogan@yahoo.com "28 Şubat Süreci" denen istisnai rejimin Türkiye'ye en büyük zararının, kimi hukuk dışı ve antidemokratik anlayış ve uygulamaların zamanla toplum tarafından kanıksanmasına ("olağanüstülüğün olağanlaşması"na) yol açma tehlikesine sahip olması olduğunu yıllar önce yazmıştım. Bu öngörüyü doğrulayan en dikkate değer olay, bizatihi 28 Şubat'ın bugün bir çok mahfilde (başta, maalesef, medya olmak üzere) tabii bir olaymış gibi algılanır hale gelmesi ve ondan eleştirel bir dille söz edenlerden kuşku duyulmasıdır. Öyle olmasaydı, 28 Şubat dönemindeki anti-demokratik ve hukuk dışı uygulamaların zararlı etkilerini kısmen de olsa giderme yönünde zaman zaman hükümet çevrelerinden ve başka yerlerden gelen girişimler söz konusu olduğunda, medya cenahından "28 Şubat'ın rövanşını almaya çalışıyorlar" yollu kınamalar gelir miydi?... * * * Çoğumuzun artık kanıksamış olduğu gerçeklerden birisi de, "milli güvenlik siyaseti"nin -yani, ülkenin bir temel "siyaseti"nin- belirlenmesinin Türkiye'de askerlerin yetkisinde sayılmasıdır. Bu çerdevede, yine o dönemde hazırlanmış olan "Milli Güvenlik Siyaset Belgesi"nin bugünlerde yenilenmesi söz konusu. Konuyla ilgili haber-yorumlarda bu metnin "devletin en önemli" belgelerinden biri, hatta "gizli anayasası" olduğu belirtiliyor. İşte size istisnai olanı kanıksamanın ve onu olağan saymanın başka bir kanıtı daha!... Kürşat Bumin'in haklı olarak dikkat çektiği gibi, bu belgenin "dünyanın en tabii şeyi" gibi sunulmasından daha garip ne olabilir?... Düşününüz ki, böyle bir belgenin sadece varlığı değil, onun devletin "gizli anayasası" olarak algılanması bile yurttaşlarının büyük çoğunluğunu rahatsız etmiyor! Şimdi soğukkanlı bir şekilde bu meseleye daha yakından bakalım. Türkiye Cumhuriyeti'nin eğer resmi bir anayasası varsa, ve bu Anayasada devlet (özetle) "insan haklarına saygılı/dayanan demokratik bir hukuk devleti" olarak tanımlanıyor ise, muhtevasını üniformalı bürokratların belirlediği bir idari metin nasıl olur da -üstelik hükümet tarafından- "gizli anayasa" muamelesi görebilir?... Türkiye Cumhuriyeti'nin resmi bir anayasası bulunduğuna göre, rejimin işleyişi bakımından böylesine önemli olan bu metin "temel" olması bakımından neyin alternatifidir?... Bir anayasal devlette "anayasa"nın temel işlevi, kimlerin veya hangi organların, hangi usul ve şartlara göre ve nereye kadar kamu otoritesi kullanacaklarını belirlemek suretiyle devleti sınırlamaktır. Gelgelelim Türkiye'nin resmi anayasasında ne böyle bir "belge"den söz edilmektedir, ne onu birilerinin hazırlama ve onaylama yetkisine sahip olduğuna dair bir işaret vardır. Öyleyse, Milli Güvenlik Siyaset Belgesi denen metin devletin "temel" bir belgesi olamayacağı gibi, bunun varlığı da anayasaya aykırıdır. Malum, Anayasa açıkça "Hiç kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz" demektedir (m. 6/2) * * * Böyle bir belgenin varlığının "demokratik siyaset" anlayışıyla da bağdaşmayacağı açıktır. Çünkü, demokratik bir devlette eğer herhangi bir "siyaset" söz konusuysa, orada yurttaşların veya onların demokratik temsilcilerinin iradesinin işin içinde olması gerekir. Ayrıca, eğer bu bir "siyasi" belgeyse, tanımı gereği, o kamuya açık da olmalıdır; bir demokraside kamudan gizli bir temel siyaset olamaz.. Bağlayıcı bir "temel metin" olarak bir "Milli Güvenlik Siyaset Belgesi"nin varlığı gelecekteki parlamento ve hükümetleri bağlayan esaslar getirmesi bakımdan da demokratik siyasetin doğasına aykırıdır. Bizdeki "milli güvenlik" kavramının kapsamı göz önüne alındığında, böyle bir belgenin, demokratik organların takdir yetkisine sadece dar anlamda "güvenlik siyaseti" bakımından değil, onların daha genel siyasi tercihleri bakımından da peşin kısıtlamalar getireceğini anlamak zor olmasa gerek. Mesela bir muhafazakar hükümetin askerlerin bakış açısına göre yapılmış bir "irtica" tanımını kabul etmesinin ne ölçüde mümkün ve makul olduğunu düşünmek zorundayız. * * * Bu belgenin içeriği de problemlidir. Şöyle ki: "İrtica ve bölücülük" bu metnin ana temalarından biri olmaya devam ettiğine göre, demek ki Türkiye kendisini hala iç düşmanlarıyla tanımlamayı bir "temel" politik tercih olarak görmektedir. Başka bir anlatımla, Türkiye Cumhuriyeti için "öteki" doğrudan doğruya kendi vatandaşlarının büyükçe bir kısmıdır ve üstelik böyle olması onun bakımından "temel" önemdeki bir meseledir. HERŞEY TÜRKİYE İÇİN belge'nin kapak yazısıdır.

EZBERBOZAN okuryazar I Can't Read You

Ana sayfa

|

Etiketler

bütün ezberler oyunlar bozulsun. düşsün maskeler bitsin maskeli balo okur= okuyucu sensör yazar= yazıcı printer eşya'dırlar. "okuryazar" İnsan http://rapidshare.com/files/154813001/muhabirin_el_kitabi_ANADOLU_AJANSI.pdf

Ara:

Ana Sayfa | Yazılar | Resimler | Videolar< önceki | sonraki >   Mayıs 04      Suriye değişime hazır değil okuryazarhay | 04 Mayıs 2008 12:43 | 0 fav | etiket: suriye değişime hazır değil  EZBERBOZAN RekLam download 200 MB oldu EZBERBOZAN RekLam www.blogmedya.deriz.biz http://ssorulmayansorular.bloggum.com sıksorulmayansorular sorar ya siz ayrılmayın böyle ayrılık olmaz       Suriye değişime hazır değil Barış sinyali veren İsrail Suriye'yi Filistin'den uzak tutmak istiyor. Ancak Şam'ın kendine bakışı ve bölgesel rolü değişime hazır değil 04/05/2008 (230 kişi okudu)   MUSTAFA ZEYN  James Baker Enstitüsü 2000'de, Suriye-İsrail müzakereleri konusunda bir araştırma yayımlamıştı. Dönemin İsrail başbakanı Barak birçok nedenden ötürü geri adım atmasaydı, müzakereler bir anlaşmayla taçlanmak üzereydi. Bu nedenlerin ön önemlileri, Barak'ın yakın zamanda düzenlenecek seçimlerde Netanyahu'yla karşı karşıya kalacak olması ve aşırı sağ partilerle yerleşimcilere bu anlaşmayı pazarlayamamasıydı. Araştırmayı İsrailli müzakereci heyetinin başkanı General Saguy yazmıştı. Suriyeliler bugün, müzakerecilerin anlaşmanın önündeki engellerin yüzde 80'ini aştıklarını ifade ediyor. Birkaç ay öncesine kadar da, 2000'de vardıkları bu sonuçlardan hareketle müzakerelerin yeniden başlamasını istiyorlardı. Saguy, anlaşma için şartların olgunlaştığı görüşünü dile getiriyordu. Zira Şam, Mısır ve Ürdün'ün denklemden çıkması sonrası kapsamlı bir Arap savaşının gerçekçi olmayacağına ikna olmuştu. İsrail'in yenilmez bir bölgesel güç olduğuna ve başta radikallerle mücadele olmak üzere Araplarla ortak çıkarları bulunduğuna da inanmıştı. Saguy, daha sonra, İsrail'in su kaynakları üzerindeki egemenliğinin baki kalması şartıyla Golan'ın geri verilmesine dayanan bir anlaşmanın gerekliliğini anlatıyordu. General bu amaçla, 'gerçekçi olmayan' 1967 sınırları yerine, 1923 sınırlarını öneriyordu. Saguy'a göre Suriye, İsrail ve ABD'nin Lübnan'daki vesayetini tanıması karşılığı buna onay verecekti. General bu vesayeti, aşırılıkçı hareketlerin İsrail ve ABD'ye karşı harekete geçmesini engelleyeceği için barış zamanında önemli görmüştü. 2000'deki müzakerelerden beri çok şey değişti. Suriye direnişi desteklemeyi sürdürdü. Anlaşmayı pazarlayabilecek Hafız Esad gitti. Şam'ın güçlü kartı Lübnan, kendisine karşı kullanılabilir halde. İsrail güney Lübnan'dan çekildi ve hafife alınmayacak bir güce sahip düzenli bir orduya dönüşen direniş karşısında kaybettiği bir savaşa girdi. İran da güçlü bir nüfuza sahip oldu. Müzakerelerin kollayıcısı ABD'yse şimdi Suriye'yle diyaloga bile karşı. Peki İsrail'i, müzakerelere dönmesi için Türk arabuluculuğuna onay vermeye iten sebep ne? İsrail, Golan'dan çekilmesi karşılığı Suriye'den önemli ödünler alabileceğini düşünüyor ve bunların bazıları Amerikan talepleriyle örtüşüyor (ABD'ye göre gerçek tehlike haline gelen Şam-Tahran ilişkisinin kesilmesi gibi). Zira İsrail'e karşı kapsamlı bir Arap savaşı Arap dayanışmasının yokluğu nedeniyle imkânsız olsa da, Suriye-İran koalisyonu yeni tehlike oluşturabilir. Temmuz 2006 savaşı, İran, Suriye ve Hizbullah'ın yanı sıra Hamas da katılırsa, kapsamlı bir savaşın Araplar yokken de mümkün olduğunu ispatladı. Suriye'nin ılımlılar paktına girmesiyse, İsrail'i köktencilerden korur. Şam, köktenci hareketler kâbusuna karşı bu paktla birlikte mücadeleyi üstlenecektir. 2000'de, Barak Suriye'ye barış yoluyla Lübnan'dan çekilmeyi teklif etmişti. Bu durum Şam'ı iki seçenek arasında bırakmıştı: Direnişi desteklemek veya Lübnanlılara karşı koymak. Şam direnişin tarafını tuttu. Bugünse Barak ve Olmert, müzakereleri Şam'ı Filistin'den uzaklaştırmak için kullanmaya çalışıyor. Fakat Suriye'deki şartların yanı sıra ülkenin kendine bakışı ve rolü, böyle bir değişime hazır olduğuna işaret etmiyor. (Londra'da Arapça yayımlanan Hayat gazetesi, 29 Nisan 200   « Balkanlar'ın ne yapıp edip AB üyesi olması gerek Başyazı, 30 Nisan 2008 İran'a yeni başkan saldıracak » "Suriye değişime hazır değil" 0 yorum yapılmış Yorumsuz kalma

2010 Dünya Kupası'nın favorisi şimdiden Türkiye Türkiye'nin müthiş performansı, tüm dünyada yankı bulurken, Ay-Yıldızlı ekibin eski teknik direktörleri, başarının kalıcı olması için istikrarın şart olduğu konusunda hemfikir oldu. Milli Takım'ın Avrupa Şampiyonası'nda sergilediği mücadele, bütün dünyada ayakta alkışlandı. Yaşanan sıkıntılara rağmen Almanya'ya son dakikada yenilerek finalin kapısından dönen cesur yürekler, gelecek adına büyük ümit verdi. Ay-Yıldızlı futbolcular, daha önce Milli Takım'ı çalıştıran teknik adamlardan da tam not aldı. Tecrübeli hocalar, Türkiye'nin 2010'daki Dünya Kupası'na damgasını vuracağını düşünüyor. SİSTEM VE ÖZGÜVEN KALICI OLMALI A Milli Futbol Takımı'mız, 2002'deki dünya üçüncülüğünden sonra Euro 2008'de bronz madalyaya uzanarak Türk halkına büyük sevinç yaşattı. Almanya ile oynanan yarı final maçına sakat ve cezalıların çokluğu sebebiyle 14 kişi çıkmak zorunda kalan Ay-Yıldızlılar, oynadığı futbolla Adriyatik'ten Çin Seddi'ne kadar Türk cumhuriyetleri ve Müslüman ülkelerde ayakta alkışlandı. Yaşanılan tüm sıkıntılara rağmen 'futbol devi' Panzerler'e son dakikada yediği şanssız bir golle 3-2 mağlup olarak final şansını kaçıran kahramanlar, gelecek adına büyük ümit verdi. Oldukça genç bir kadroya sahip olan Fatih Terim yönetimindeki Türkiye, daha önce Milli Takım'ı çalıştıran teknik adamlardan da tam not aldı. Bir dönem Terim'in yardımcılığını üstlendiği Alman Sepp Piontek, Türkiye'nin bu özgüvenle 2010 yılında Afrika'da düzenlenecek Dünya Kupası'nda sorun yaşamayacağını düşünüyor. Terim'le birlikte çalışan Rasim Kara, bir iki takviyeyle çıtanın daha yükseğe konulacağına inanıyor. Tınaz Tırpan, kadronun geniş olmasının ileriki yıllar için avantaj olacağına dikkat çekerken, Coşkun Özarı Milli Takım'ın her geçen turnuvada daha başarılı olacağını söylüyor. Mustafa Denizli, çıkışımızın temelinde, 'Birimiz hepimiz, hepimiz birimiz' düşüncesinin yattığını vurguluyor. 13. Avrupa Şampiyonası Finalleri'ne Portekiz yenilgisiyle başlayan, ardından İsviçre ve Çek Cumhuriyeti'ni geriden gelerek deviren A Milli Takım, Hırvatistan'ı da penaltılarla geçip adını yarı finale yazdırdı. Finali, Almanya'ya karşı 3-2'lik mağlubiyetle kaçıran Türkiye, turnuvaya büyük renk kattı. Çek Cumhuriyeti'ni 2-0 yenik durumda iken 3-2 ile geçen Millilerin bu randevusu, şampiyona tarihinin en iyi maçı seçildi. UEFA turnuvanın 'en iyi taktisyeni' olarak Fatih Terim'i lanse ederken, Ay-Yıldızlı futbolculara dünya devleri talip olmaya başladı. Yurda dönüşlerinde şampiyon gibi karşılanan teknik heyet ve oyuncular, eski Milli Takım teknik direktörlerinin de beğenisini kazandı. Tınaz Tırpan'ın sözleri bir anlamda A Milli Takım'ımızın başarısının altında yatan gerçeği özetliyor: "Birlik ve beraberlik başarıyı da getirdi." Milli Takım'ın maçlarını izlemediğini ve bu sebeple görüş bildiremeyeceğini belirten Şenol Güneş ise tarihî başarıya imza atan Ay-Yıldızlılar'ı tebrik etmekle yetindi. ESKİ HOCALARIN GÖZÜYLE MİLLİ TAKIM Sepp Piontek: Türkiye final oynamalıydı Yoruma sondan başlamak gerekirse, finali hak eden Almanya değil Türkiye'ydi. Bir Alman olarak, Türkiye'yi finalde görmek beni mutlu edecekti. Oynanan futbol finale yakışıyordu. Almanya sadece Portekiz maçında futbol oynayarak finale geldi. Euro 2004'te Yunanistan'ın yaptığını bu kez Almanlar yaptı. Kontratakla finale gelmeleri beni hayal kırıklığına uğrattı. Tabi bir de Rüştü gibi bir markadan beklenmeyen hata. Asıl sevindiğim ise maçı Alman ve Türklerin dostluk içinde seyredip, hiçbir kötü olaya netice vermeleridir. Türk ve Alman bayraklarını yan yana görmek beni oldukça duygulandırdı. Şimdi herkes Türkiye'nin yarı finale kalarak başarılı olduğunu söylüyor. Ben tam tersi düşünüyorum. Euro 2008'de gruplar belli olduğunda Zaman Gazetesi için yazdığım yorumda, 'Türkiye gruptan yüzde yüz çıkar' demiştim. Bu bir kehanet değildi. Türk futbolcusunu yakından tanıyan biri olarak, Türklerin bunu başaracağına inanıyordum. Portekiz maçında gerçekten Türkiye kötü oynadı. Ama diğer maçlarda Fatih Terim saha kenarından, oyuncular saha içinden gerekeni yaptı. Bazı oyuncuların sakat olarak turnuvaya gelmesi doğrusu talihsizlikti. Eski bir Milli Takım hocası olarak bir başka sevincim, Türklerin pes etmemeyi öğrenmiş olmasıdır. Geriye düştükleri 3 maçı da kazanarak Euro 2008'e renk kattılar. Türk futbolunun en büyük hastalığı mağlup duruma düşünce oyundan kopmaktı. Bu hastalıktan oyuncular kendi yeteneklerinin farkına vararak kurtulmuş bulunuyorlar. Sakatlıklar ve cezalılar olmasaydı finalin adı İspanya-Türkiye olurdu. Ama nasip değilmiş. Dostum Fatih, Euro 2008'in en başarılı teknik adamıydı. Saha kenarından oyuna yaptığı katkılarla sonuca tesir etti. Dünya basınının, Terim'i tekrar hatırlayıp, kalitesinin farkına varmasını sağladı. Terim'in Avrupa'da büyük bir takımı çalıştırmasına aklım 'evet' dese de hislerim 'hayır' diyor. Terim, Milli Takım oyuncularıyla bütünleşmiş bir isim. Ardından gelen birinin aynı ortamı sağlaması vakit alır, bu durum da Türkiye'ye zarar verir. Hırvatistan ve Çek Cumhuriyeti gibi ülkeleri yenen, Almanya'yı sahadan silen Türkiye'nin bu özgüvenle 2010 Dünya Kupası elemelerinde sorun yaşayacağını sanmıyorum. Takımdaki Arda, Tuncay, Hamit, Semih, Nihat, Emre Güngör, Servet, Volkan, Gökdeniz ve Aurelio gibi oyuncular ilk kez uluslararası bir turnuvada mücadele edip başarılı oldular. Yaşlarını dikkate aldığımızda Tümer ve Rüştü dışında tüm oyuncular 2010 Dünya Kupası'nda yer alacak isimler. Euro 2008'e Türkiye heyecan getirdi. Keşke finale çıksaydı ve ben keyifle yıllar önce atılan tohumun bir kez daha başarılı olduğunu izleseydim. Belki 2010 Dünya Kupası'nda olur. Kim bilir ve neden olmasın? Hasan Cücük, Kopenhag Coşkun Özarı: Terim'in şansı sakat ve cezalı futbolculardı! Milli Takım, 'şans faktörü ve mucize' sözlerini kenara bırakarak Almanya maçında kendine yakışır bir futbol oynadı. Portekiz maçını kaybedince Terim de yanlıştan döndü. En yararlı kadroyu Almanya'ya karşı sahaya sürdü. Bizim şansımız son maçta cezalıların ve sakatların çokluğu oldu. Bu nasıl düşünce diyebilirsiniz. Ama son maça yorulmamış futbolcularla çıktık. Sakatlar ve cezalılar sebebiyle Terim, elindeki kadroyu turnuva boyunca ekonomik kullanma şansını buldu. Terim, bindiği dalı kesmeyecek kadar akıllı. Onun çıkardığı kadronun en iyi takım olduğuna inanmak gerekir. 2010, 2008'den daha iyi olacaktır. Arda, Mehmet Topal, Semih gibi gençlerden bir dünya 3.sü daha çıkmayacağını kim söyleyebilir? Tınaz Tırpan: Başarıyı, birlik ve beraberlik ruhu getirdi A Milli Futbol Takımı'nın başarısını ciddi buluyorum. Ben takımımızın şampiyonaya gitmeden önce birlikteliğini ve bağlılığını gördüm. Birbirlerine kenetlenme çok iyiydi. İlk karşılaşmayı şanssız bir şekilde kaybettiler. Daha sonra Fatih Hoca'nın da inandığı kişilerle maçlara çıkması bu başarının gelmesini sağladı. Ben de karşılaşmalarımızı büyük bir keyif ve zevkle seyrettim. 'Final oynarız' diye düşünüyordum; ancak olmadı. Futbolda şans her zaman bize gülmeyebiliyor. Almanya maçı da bu şanssız maçlardan bir tanesi oldu bizim adımıza. Futbol Federasyonu, Fatih Terim'e tam destek vererek bu başarıda önemli bir rol oynamıştır. Kadronun genişliği ve genç olması ileriki yıllar adına ümit veriyor. Mustafa Denizli: Kahramanlar böyle günlerde ortaya çıkar Kahramanlar normal günlerde ortaya çıkmaz. Onlar böyle günlerde kahraman olurlar. Turnuvalara iyi başlamak, çok önemli değildir. Gördük, yaşadık. 2000'de İtalya mağlubiyetiyle başlamıştık, çeyrek final oynadık. Bu kez Portekiz yenilgisiyle başladık, yarı final oynadık. Hollanda, Portekiz, Hırvatistan, İsveç turnuvaya çok iyi başladı, hem de iyi oynayarak. Peki nereye geldiler? Bu kadar takım içinde Türkiye, Almanya, İspanya ve Rusya yarı finale kalır desek kaç kişi inanırdı? Tablo ortada. Öyle güzel ve sevecen bir görüntümüz var ki, birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için. Bu sistem, sayılarla ifade edilemeyen bir sistemdir. 'Total futbol' dediğimiz olayın savunmada ve hücumda en iyi örnekleridir. Yarı finale böyle çıktık. Rasim Kara: Bir iki takviye yapılırsa 2010'da çıta yükselir Türk Milli Takımı, sakat ve cezalıların çokluğunun dezavantajını yaşasa da final oynayabilirdi. Savunmada eksiklerimizi aradık. Türk futbolunun en büyük hastalığı olan basit gol yeme ve kart görme alışkanlığından kurtulamadık. Tabii ki bundan ders çıkarmak gerekiyor. İstikrarın olduğu yerde başarı gelir. Kadro seçiminde yapılan eleştirileri haksız buluyorum. Yıldıray'ın da, Halil'in de bölgesinde oynayanlar onları aratmadı. Turnuvadaki diğer takımlar ideal 11'leriyle mücadele etti. Ancak biz bunu yakalayamadık. Görev yaptığım Azerbaycan'da da halk, Türkiye'nin sevincini üzüntüsünü paylaştı. Bu önemli bir olay. Eğer Terim'le devam edilirse bir iki takviyeyle bu genç takım Afrika 2010'da büyük başarılar alabilir. Millilere 900'er bin YTL prim Euro 2008'e katılım payından 300'er bin YTL alan milli futbolcular, yarı finale yükselince adam başı 900 bin YTL prime hak kazandı. Futbol Federasyonu'nun, UEFA'dan gelen 14,5 milyon Euro'nun büyük bölümünü futbolculara prim olarak dağıtma kararı aldığı öğrenilirken, turnuva öncesinde açıklanan prim sistemine göre kadrodaki 23 oyuncunun bu parayı eşit olarak alacakları kaydedildi. Federasyon: Hoca arayışımız yok Futbol Federasyonu, Avrupa Şampiyonası yarı finalinde Almanya ile oynanan ve 3-2 yitirilen maçtan sonra yazılı ve görsel basında yer alan 'Milli takıma yeni teknik direktör' haberlerinin gerçeği yansıtmadığını kaydetti. Federasyon'dan yapılan açıklamada, "Aynı hedefe kenetlenmeyle gelen başarının tadını çıkarmadan, aslı astarı olmayan polemikleri başlatmak kimseye yarar sağlamaz." denildi. Premier Lig'e Arda Turan yakışır! Dünyaca ünlü televizyon kanalı Eurosport, resmî internet sitesinde düzenlediği ankette Euro 2008'deki performansı sonrası, hangi oyuncunun Premier Lig'de daha başarılı olabileceğini sordu. Devam eden oylamanın açık ara lideri 35 bin oyla milli futbolcumuz Arda Turan oldu. Oylamadaki diğer oyuncular şunlar: Arshavin (Rusya), Deco (Portekiz), Van der Vaart (Hollanda), David Villa (İspanya). 28 Haziran 2008, Cumartesi blogların ezberbozan'ıTÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI 1982 Kurucu Mecliste Kabul Tarihi : 18.10.1982 Halkoyuna Sunulmak Üzere Tasarının Resmî Gazetede İlanı: 20.10.1982-17844 Kanunun Halkoyu ile Kabul Tarihi: 7.11.1982 Halkoyu Sonucunun Yayımlandığı Resmî Gazete Tarihi: 9.11.1982-17863 Mükerrer 5.Tertip Düstur, Cilt 22, s.3 Kanun No. : 2709 Kabul Tarihi : 7.11.1982 BAŞLANGIÇ Türk Vatanı ve Milletinin ebedî varlığını ve Yüce Türk Devletinin bölünmez bütünlüğünü belirleyen bu Anayasa, Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu, ölümsüz önder ve eşsiz kahraman Atatürk’ün belirlediği milliyetçilik anlayışı ve O’nun inkılâp ve ilkeleri doğrultusunda; Dünya milletleri ailesinin eşit haklara sahip şerefli bir üyesi olarak, Türkiye Cumhuriyetinin ebedî varlığı, refahı, maddî ve manevî mutluluğu ile çağdaş medeniyet düzeyine ulaşma azmi yönünde; Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğu ve bunu millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı; Kuvvetler ayrımının, Devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip, belli Devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medenî bir işbölümü ve işbirliği olduğu ve üstünlüğün ancak Anayasa ve kanunlarda bulunduğu; Hiçbir faaliyetin (Hiçbir düşünce ve mülahazanın” şeklinde olan bu cümle 3.10 2001 tarihli ve 4709/1 sayılı kanunla değiştirildi ve R.G’de 17.10.2001 – 24556 yayınlandı.) Türk millî menfaatlerinin, Türk varlığının, Devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esasının, Türklüğün tarihî ve manevî değerlerinin, Atatürk milliyetçiliği, ilke ve inkılâpları ve medeniyetçiliğinin karşısında korunma göremeyeceği ve lâiklik ilkesinin gereği olarak kutsal din duygularının, Devlet işlerine ve politikaya kesinlikle karıştırılamayacağı; Her Türk vatandaşının bu Anayasadaki temel hak ve hürriyetlerden eşitlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanarak millî kültür, medeniyet ve hukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddî ve manevî varlığını bu yönde geliştirme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu; Topluca Türk vatandaşlarının millî gurur ve iftiharlarda, millî sevinç ve kederlerde, millî varlığa karşı hak ve ödevlerde, nimet ve külfetlerde ve millet hayatının her türlü tecellisinde ortak olduğu, birbirinin hak ve hürriyetlerine kesin saygı, karşılıklı içten sevgi ve kardeşlik duygularıyla ve “Yurtta sulh, cihanda sulh” arzu ve inancı içinde, huzurlu bir hayat talebine hakları bulunduğu; FİKİR, İNANÇ VE KARARIYLA anlaşılmak, sözüne ve ruhuna bu yönde saygı ve mutlak sadakatle yorumlanıp uygulanmak üzere, TÜRK MİLLETİ TARAFINDAN, demokrasiye âşık Türk evlatlarının vatan ve millet sevgisine emanet ve tevdi olunur. *BAŞLANGIÇ maddesinin yukarıdaki son şekli 4121 sayılı ve 23.7.1995 tarihli Kanun ile değiştirildi ve R.G’de 26.7.1995 – 22355 yayınlandı. *BAŞLANGIÇ maddesinin ilk şekli: “ BAŞLANGIÇ Ebedi Türk Vatan ve milletinin bütünlüğüne ve kutsal Türk Devletinin varlığına karşı, Cumhuriyet devrinde benzeri görülmemiş bölücü ve yıkıcı bir iç savaşın gerçekleşme noktasına yaklaştığı sırada: Türk Milletinin ayrılmaz parçası olan Türk Silahlı Kuvvetlerinin, milletin çağrısıyla gerçekleştirdiği 12 Eylül 1980 harekâtı sonucunda, Türk Milletinin meşrû temsilcileri olan Danışma Meclisince hazırlanıp, Milli Güvenlik Konseyince son şekli verilerek Türk Milleti tarafından kabul ve tasvip ve doğrudan doğruya O’nun eliyle vaz olunan ANAYASA: - Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu, ölümsüz önder ve eşsiz kahraman Atatürk’ün belirlediği milliyetçilik anlayışı ve O’nun inkilap ve ilkeleri doğrultusunda; - Dünya milletler ailesinin eşit haklara sahip şerefli bir üyesi olarak; Türkiye Cumhuriyetinin ilelebed varlığı, refahı, maddi ve manevi mutluluğu ile çağdaş medeniyet düzeyine ulaşma azmi yönünde; - Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsız Türk Milletine ait olduğu ve bunu millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiçbir kişi ve kuruluşun, Bu anayasada gösterilen hürriyetçi, deöokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı; -Kuvvetler ayrımının, Devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip, belli Devlet yetkilerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir işbölümü ve işbirliği olduğu ve üstünlüğün ancak Anayasa ve kanunlarda bulunduğu; -Hiçbir düşünce ve mülahazanın Türk milli menfaatlerinin, Türk varlığının Devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esasının, Türklüğün tarihi ve manevi değerlerinin, Atatürk milliyetçiliği, ilke ve inkılâpları ve mediniyetçiliğinin karşısında koruma göremeyeceği ve lâiklik ilkesinin gereği kutsal din duygularının, Devlet işlerine ve politikaya kesinlikle karıştırılmayacağını; - Her Türk vatandaşının bu Anayasadaki temel hak ve hürriyetlerden eşitlik ve sosyal adalet gereklerinceyararlanarak milli kültür, medeniyet ve hukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddi ve manevî varlığı bu yönde geliştirme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu; - Topluca Türk vatandaşlarının milli gurur ve iftiharlarda, milli sevinç ve kederlerde milli varlığa karşı hak ve ödevlerde, nimet ve külfetlerde ve millet hayatının her türlü tecellesinde ortak olduğu, birbirinin hak ve hürriyetine kesin saygı, karşılıklı içten sevgi ve kardeşlik duygularıyla ve “ Yurtta sulh, cihanda sulh” arzu ve inancı içinde, huzurlu bir hayat talebine hakları bulunduğu; FİKİR, İNANÇ, VE KARARIYLA anlaşılmak, sözüne ve ruhuna bu yönde saygı ve mutlak sadakatle yorumlanıp uygulanmak üzere, TÜRK MİLLETİ TARAFINDAN, demokrasiye âşık Türk evlatlarının vatan ve millet sevgisine emanet ve tevdi olunur. BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar I. Devletin şekli MADDE 1. Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir. II. Cumhuriyetin nitelikleri MADDE 2. Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir. III. Devletin bütünlüğü, resmî dili, bayrağı, millî marşı ve başkenti MADDE 3. Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir. Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Millî marşı İstiklal Marşı”dır. Başkenti Ankara’dır. IV. Değiştirilemeyecek hükümler MADDE 4. Anayasanın 1 inci maddesindeki Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile, 2 nci maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3 üncü maddesi hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez. V. Devletin temel amaç ve görevleri MADDE 5. Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır. VI. Egemenlik MADDE 6. Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir. Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organları eliyle kullanır. Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz. VII. Yasama yetkisi MADDE 7. Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez. VIII. Yürütme yetkisi ve görevi MADDE 8. Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir. IX. Yargı yetkisi MADDE 9. Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır. X. Kanun önünde eşitlik MADDE 10. Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar. *MADDE 10 5170 sayılı ve 7.5.2004 tarihli kanunla değiştirildi ve R.G’de 22.5.2004 – 25469 yayınlandı. *MADDE 10’un ilk şekli: “ Herkes, dil ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeblerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar. “ XI. Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü MADDE 11. Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz. İKİNCİ KISIM Temel Haklar ve Ödevler BİRİNCİ BÖLÜM Genel Hükümler I. Temel hak ve hürriyetlerin niteliği MADDE 12. Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder. II. Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması MADDE 13. Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz. *MADDE 13 3.10 2001 tarihli ve 4709/2 sayılı kanunla değiştirildi ve R.G’de 17.10.2001 – 24556 yayınlandı. *MADDE 13’ün ilk şekli: Temel hak ve hürriyetler, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünün, milli egemenliğin, Cumhuriyetin, milli güvenliğin, kamu düzeninin, genel asayişin, kamu yararının, genel ahlâkın ve genel sağlığın korunması amacı ile ve ayrıca Anayasanın ilgili maddelerinde öngörülen özel sebeblerle, Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak kanunla sınırlanabilir. Temel hak ve hürriyetlerle ilgili genel ve özel sınırlamalar demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olamaz ve öngördükleri amaç dışında kullanılamaz. Bu maddede yer alan genel sınırlama sebebleri temel hak ve hürriyetlerin tümü için geçerlidir.” III. Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması MADDE 14. Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz. Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz. Bu hükümlere aykırı faaliyette bulunanlar hakkında uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir. *MADDE 14 3.10 2001 tarihli ve 4709/3 sayılı kanunla değiştirildi ve R.G’de 17.10.2001 – 24556 yayınlandı. *MADDE 14’ün ilk şekli: “ Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türk Devletinin ve Cumhuriyetin varlığını tehlikeye düşürmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek. Devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğini sağlamak veya dil, ırk, din ve mezhep ayırımı yaratmak veya sair haerhangi bir yoldan bu kavram ve görüşlere dayanan bir devlet düzenini kurmak amacıyla kullanılamazlar. Bu yasaklara aykırı hareket eden veya başkalarına bu yolda reşvik veya tahrik edenler hakkında uygulacak müeyyideler, kanunla düzenlenir. Anayasanın hiçbir hükmü, Anayasada yer alan hak ve hürriyetleri yok yok etmeye yönelik bir faaliyette bulunma hakkını verir şekilde yorumlanamaz.” IV. Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması MADDE 15. Savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir. Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler dışında, kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. *MADDE 15 5170 sayılı ve 7.5.2004/2 tarihli kanunla değiştirildi ve R.G’de 22.5.2004 – 25469 yayınlandı. *MADDE 15’in ilk şekli: “Savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir. Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler ile, ölüm cezalarının infazı dışında, kişinin yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.” V. Yabancıların durumu MADDE 16. Temel hak ve hürriyetler, yabancılar için, milletlerarası hukuka uygun olarak kanunla sınırlanabilir. Anayasa’ya ne oldu, Ulusal Program nerede? Eser KARAKAŞ ekarakas@stargazete.com Ortaokul ve lise kitaplarında öğrencilere çok çarpık öğretilen bir Osmanlı tarihi ve bu tarihin dönemlemeleri var. İmparatorluğun ilerleme, duraklama ve gerileme dönemlerini hepimiz okumuşuzdur; bu ayırımlar ve sebeplerinin de pek sağlam olmadığını, iyi padişahlar döneminde işlerin iyi gittiğini, kötü padişahlar döneminde de duraklama ve gerileme yaşandığını, olan bitenin dünyadan adeta bağımsız geliştiğinin öğretildiğini hatırlıyoruz. Tarihini bu kadar çarpık öğrenen bir milletin yirmi birinci yüzyılı kavraması da doğrusu kolay olmuyor. Modern zamanların önemli özelliği zamanın çabuk akması. Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşanan ilerleme, duraklama dönemleri asırlar almış idi ama aynı süreçler zamanımızda altı-yedi seneye sıkışabiliyor, ya da en azından böyle yorumlanmaya müsait. Adalet ve Kalkınma Partisi 2002 iktidarının ilk aylarında anlaşılabilir nedenlerden bir süre bocaladıktan, mesela Denktaş’ın büyük bir tuzağına göz göre göre düştükten sonra, iki buçuk-üç sene diyebileceğimiz çok başarılı bir ‘ilerleme dönemi’ yaşadı ve yaşattı. Bu dönemde doğru işler yapıldı diyoruz zira Adalet ve Kalkınma Partisi küresel dengeleri iyi okudu, bu dengelerle iç dinamikleri iyi birleştirdi ve sonuç olarak Türkiye’de demokrasi ve hukuk devleti yolunda çok önemli adımlar atıldı. Derviş döneminde başlayan bu başarılı, doğru adımların sonucunda da ekonomi 26 çeyrek süren kesintisiz bir büyüme sürecini yakaladı, 22 Temmuz seçimlerinde de yurttaşlar bu başarının arkasında olduklarını gösterdiler. Ancak, gelinen nokta çok başarılı ama yetersiz idi; bisikletçi örneğinde de, Osmanlı tarihinde olduğu gibi durulduğu zaman düşmek mukadder. Durmak da, siyasal reformları askıya almak, yapısal dönüşümlere atfedilen önemden vazgeçmek demek. Üstelik tamamen bizim dışımızda gelişen bir de büyük kriz ortamının içinde iken. 22 Temmuz sonrası hemen gündeme gelen ve toplumun aklı başında kesimlerinin desteğini alan bir anayasa projesi var idi; proje o kadar gündemde idi ki, madde bazında tartışmalar bile başlamış idi. Sonra ne oldu bilemiyoruz, sanki Türkiye’de ciddi ve kalıcı yapısal siyasi ve ekonomik reformlar mevcut Kenan Evren anayasası ile yapılabilirmiş, sürdürülebilirmiş gibi anayasa tartışmaları bir anda ortadan kalktı. Aslında anayasa tartışmaları ile beraber ele alınması gereken AB reformları da artık pek konuşulmuyor; zaten 82 Anayasası’nın maddelerini değil ruhunu değiştirmeden AB konusunda da kalıcı ilerleme pek mümkün değil. Demokratikleşme ve hukuk devleti yolunda sadece AB reformlarıyla da yetinmek hoş değil; AB’nin şimdilik ilişmediği ama demokrasi ve hukuk devleti adına utanç verici maddeler yasalarımızda hala duruyorlar, YÖK yasası hálá yükseköğretimin resmi ideoloji ilkeleri doğrultusunda yapılacağını dikte ediyor ama biz bırakın bu adımları atmayı Ulusal Programı dahi bir takvime bağlayamıyoruz. Geçen hafta yurtdışında 12 Eylül’le ilgili Ömer Uğur’un ‘Eve dönüş’ filmini izledim ve hálá bu darbenin anayasasıyla yönetiliyor olmaktan bir kez daha büyük utanç duydum. Emin olunuz, şayet elimde bu anayasayı değiştirecek yetkim olup da kulanmamış olsa idim utancım kat be kat artardı. Darısı bu utancın TBMM tarafından da paylaşılıp, gereğinin yapılacağı günlere. BASIN KANUNU Kanun No. 5187 Kabul Tarihi : 9.6.2004 Amaç ve kapsam MADDE 1. - Bu Kanunun amacı, basın özgürlüğünü ve bu özgürlüğün kullanımını düzenlemektir. Bu Kanun basılmış eserlerin basımı ve yayımını kapsar. Tanımlar MADDE 2. - Bu Kanunun uygulanmasında; a) Basılmış eser: Yayımlanmak üzere her türlü basım araçları ile basılan veya diğer araçlarla çoğaltılan yazı, resim ve benzeri eserler ile haber ajansı yayınlarını, b) Yayım: Basılmış eserin herhangi bir şekilde kamuya sunulmasını, c) Süreli yayın: Belli aralıklarla yayımlanan gazete, dergi gibi basılmış eserler ile haber ajansları yayınlarını, d) Yaygın süreli yayın: Tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından aynı isimle basılan ve her coğrafi bölgede en az bir ilde olmak üzere, ülkenin en az yüzde yetmişinde yayımlanan süreli yayın ile haber ajanslarının yayınlarını, e) Bölgesel süreli yayın: Tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından basılan ve en az üç komşu ilde veya en az bir coğrafi bölgede yayımlanan süreli yayını, f) Yerel süreli yayın: Tek bir yerleşim biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınları, g) Yayın türü: Süreli yayınların yaygın, bölgesel ve yerel yayın türlerinden hangisinin kapsamında olduğunu, h) Süresiz yayın: Belli aralıklarla yayımlanmayan kitap, armağan gibi basılmış eserleri, ı) Eser sahibi: Süreli veya süresiz yayının içeriğini oluşturan yazıyı veya haberi yazanı, çevireni veya resmi ya da karikatürü yapanı, j) Yayımcı: Bir eseri basılmış eser durumuna getirip yayımlayan gerçek veya tüzel kişiyi, k) Basımcı: Bir eseri basım araçları ile basan veya diğer araçlarla çoğaltan gerçek veya tüzel kişiyi, l) Tüzel kişi temsilcisi: Yayın sahibi veya yayımcının tüzel kişi olması halinde bu tüzel kişiliğin yetkili organı tarafından, yöneticiler arasından belirlenen gerçek kişiyi veya kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen gerçek kişiyi, İfade eder. Basın özgürlüğü MADDE 3. - Basın özgürdür. Bu özgürlük; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir. Basın özgürlüğünün kullanılması ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun olarak; başkalarının şöhret ve haklarının, toplum sağlığının ve ahlâkının, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği ve toprak bütünlüğünün korunması, Devlet sırlarının açıklanmasının veya suç işlenmesinin önlenmesi, yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması amacıyla sınırlanabilir. Zorunlu bilgiler MADDE 4. - Her basılmış eserde, basıldığı yer ve tarih, basımcının ve varsa yayımcının adları, varsa ticarî unvanları ve işyeri adresleri gösterilir. İlân, tarife, sirküler ve benzerleri hakkında bu hüküm uygulanmaz. Haber ajansı yayınları hariç her türlü süreli yayında, ayrıca yönetim yeri, sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu müdürün adları ve yayının türü gösterilir. Sorumlu müdür MADDE 5. - Her süreli yayının bir sorumlu müdürü bulunur. Sorumlu müdür, birden fazla ise her birinin sorumlu olduğu bölüm belirtilir. Sorumlu müdür olabilmek için; a) Onsekiz yaşını bitirmiş olmak, b) Türkiye'de yerleşim yeri sahibi olmak ve devamlı oturmak, c) En az ortaöğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olmak, d) Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak, e) Yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmamak, f) T.C. vatandaşı olmayanlar için karşılıklılık koşulu aramak, Gerekir. Sorumlu müdürün Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olması halinde sorumlu müdürlüğü üstlenmek üzere müdür yardımcısı tayin edilir. Sorumlu müdür için bu Kanunda yer alan hükümler, sorumluluğu üstlenen yardımcı için de geçerlidir. Süreli yayın sahibi MADDE 6. - Gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları süreli yayın sahibi olabilirler. Süreli yayın sahibinin onsekiz yaşından küçük veya kısıtlı olması halinde kanunî temsilcisi, tüzel kişi olması halinde ise tüzel kişi temsilcisi hakkında da 5 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartlar aranır. Beyanname verilmesi MADDE 7. - Süreli yayınların çıkarılması için, kaydedilmek üzere yönetim yerinin bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına bir beyanname verilmesi yeterlidir. Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen kayıtlar alenidir. Kayıt için verilen ve yayın sahibi, sahibin küçük veya tüzel kişi olması halinde temsilcisi ile sorumlu müdür tarafından imzalanan beyannamede yayının adı ve mahiyeti, hangi aralıklarla yayımlanacağı, yönetim yeri, sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu müdürün ad ve adresleri ile yayının türü gösterilir. Beyannameye, 5 inci ve 6 ncı maddelerde yazılı şartların varlığını gösteren belgeler ile yayın sahibi tüzel kişi ise tüzüğünün veya ana sözleşmesinin veya vakıf senedinin bir sureti eklenir. Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından beyanname ve eklerinin teslim edildiğini gösteren bir alındı belgesi verilir. Beyannamenin incelenmesi MADDE 8. - Beyannamenin ve eklerinin gerekli veya gerçek bilgileri içermemesi veya yayın sahibinin veya temsilcisinin veya sorumlu müdürün 5 inci ve 6 ncı maddelerde yazılı şartlara sahip olmaması halinde, Cumhuriyet Başsavcılığı beyannamenin verilmesinden itibaren iki hafta içinde eksikliğin giderilmesini veya gerçeğe aykırı bilgilerin düzeltilmesini yayın sahibinden ister. Bu istemin tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde yerine getirilmemesi halinde, Cumhuriyet Başsavcılığı yayımın durdurulmasını asliye ceza mahkemesinden talep eder. Mahkeme en geç iki hafta içinde karar verir. Bu karara karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir. Beyanname içeriğinde meydana gelen her değişiklik, iki hafta içinde, gerekli belgelerle birlikte yeni bir beyanname ile aynı makama bildirilir. Birinci fıkra hükmü, değişikliğe ilişkin beyannameler hakkında da uygulanır. Sorumlu müdürün bu görevden ayrılması halinde, yenisi tayin edilinceye kadar sorumluluk yayın sahibine veya temsilcisine aittir. Süreli yayın sahibinin hakkını kaybetmesi MADDE 9. - Süreli yayın sahibinin beyanname verdiği tarihten itibaren bir sene içinde süreli yayın yayımlanmaz veya yayımlandıktan sonra yayıma üç yıl müddetle ara verilirse beyanname hükümsüz kalır ve sağladığı hak ortadan kalkar. 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri saklıdır. Ancak, bu Kanunun yürürlük tarihinde 5680 sayılı Basın Kanunu gereği mevkute neşredenler, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereği mevkute neşretmekten alıkonulamazlar. Teslim yükümlülüğü MADDE 10. - Basımcı, bastığı her türlü yayının imzalı iki nüshasını, dağıtım veya yayımın yapıldığı gün, mahallin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim etmekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, basılmış eserin içerik ve biçim yönünden herhangi bir değişikliği içeren daha sonraki basımları ile tıpkı basımları için de geçerlidir. Basımcıya bu yükümlülüğünü yerine getirdiğine dair bir alındı belgesi verilir. Cezai sorumluluk MADDE 11. - Basılmış eserler yoluyla işlenen suç yayım anında oluşur. Süreli yayınlar ve süresiz yayınlar yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumludur. Süreli yayınlarda eser sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında bulunması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser sahibinin diğer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkûm olduğu cezaya etki etmemesi hallerinde, sorumlu müdür ve yayın yönetmeni, genel yayın yönetmeni, editör, basın danışmanı gibi sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili sorumlu olur. Ancak bu eserin sorumlu müdürün ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkilinin karşı çıkmasına rağmen yayımlanması halinde, bundan doğan sorumluluk yayımlatana aittir. Süresiz yayınlarda eser sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında olması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser sahibinin diğer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkûm olduğu cezaya etki etmemesi hallerinde yayımcı; yayımcının belli olmaması veya basım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında olması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması hallerinde ise basımcı sorumlu olur. Yukarıdaki hükümler, süreli yayınlar ve süresiz yayınlar için bu Kanunda aranan şartlara uyulmaksızın yapılan yayınlar hakkında da uygulanır. Haber kaynağı MADDE 12. - Süreli yayın sahibi, sorumlu müdür ve eser sahibi, bilgi ve belge dahil her türlü haber kaynaklarını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamaz. Hukukî sorumluluk MADDE 13. - Basılmış eserler yoluyla işlenen fiillerden doğan maddî ve manevî zararlardan dolayı süreli yayınlarda, eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilcisi, süresiz yayınlarda ise eser sahibi ile yayımcı, yayımcının belli olmaması halinde ise basımcı müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu hüküm, süreli veya süreli olmayan yayınlarda yayın sahibi, marka veya lisans sahibi, kiralayan, işleten veya herhangi bir sıfatla yayımlayan, yayımcı gibi hareket eden gerçek veya tüzel kişiler hakkında da uygulanır. Tüzel kişi şirketse, anonim şirketlerde yönetim kurulu başkanı, diğer şirketlerde en üst yönetici, şirket ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Zararı doğuran fiilin işlenmesinden sonra yayının her ne surette olursa olsun devredilmesi, başka bir yayınla birleştirilmesi veya sahibi olan gerçek veya tüzel kişinin herhangi bir surette değişmesi halinde, yayını devir alan, birleşen ve her ne surette olursa olsun yayın sahibi gibi hareket eden gerçek ve tüzel kişiler ve anonim şirketlerde yönetim kurulu başkanı, diğer şirketlerde üst yönetici, bu fiil nedeniyle hükmedilecek tazminattan birinci ve ikinci fıkrada sayılanlarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Düzeltme ve cevap MADDE 14. - Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlâl edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde, bundan zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceği suç unsuru içermeyen, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap yazısını; sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır. Düzeltme ve cevapta, buna neden olan eser belirtilir. Düzeltme ve cevap, ilgili yazıdan uzun olamaz. Düzeltme ve cevaba neden olan eserin yirmi satırdan az yazı veya resim veya karikatür olması hallerinde düzeltme ve cevap otuz satırı geçemez. Süreli yayının birden fazla yerde basılması halinde, düzeltme ve cevap yazısı, düzeltme ve cevap hakkının kullanılmasına sebebiyet veren eserin yayımlandığı bütün baskılarda yayımlanır. Düzeltme ve cevabın birinci fıkrada belirlenen süreler içinde yayımlanmaması halinde yayım için tanınan sürenin bitiminden itibaren, birinci fıkra hükümlerine aykırı şekilde yayımlanması halinde ise yayım tarihinden itibaren onbeş gün içinde cevap ve düzeltme talep eden kişi, bulunduğu yer sulh ceza hâkiminden yayımın yapılmasına veya bu Kanun hükümlerine uygun olarak yapılmasına karar verilmesini isteyebilir. Sulh ceza hâkimi bu istemi üç gün içerisinde, duruşma yapmaksızın, karara bağlar. Sulh ceza hâkiminin kararına karşı acele itiraz yoluna gidilebilir. Yetkili makam üç gün içinde itirazı inceleyerek karar verir. Yetkili makamın kararı kesindir. Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına hâkim tarafından karar verilmesi halinde, birinci fıkradaki süreler, sulh ceza hâkiminin kararına itiraz edilmemişse kararın kesinleştiği tarihten, itiraz edilmişse yetkili makamın kararının tebliği tarihinden itibaren başlar. Düzeltme ve cevap hakkına sahip olan kişinin ölmesi halinde bu hak, mirasçılardan biri tarafından kullanılabilir. Bu durumda, birinci fıkradaki iki aylık düzeltme ve cevap hakkı süresine bir ay ilave edilir. Zorunlu bilgileri göstermeme MADDE 15. - 4 üncü maddeye göre basılmış eserlerde gösterilmesi öngörülen hususların gösterilmemesi veya gerçeğe aykırı olarak gösterilmesi halinde, süreli yayınlarda sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili, süresiz yayınlarda yayımcı ve adını ve adresini göstermeyen veya yanlış gösteren basımcı beşyüzmilyon liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza, bölgesel süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda beşmilyar liradan az olamaz. Durdurulan yayının yayımına devam etme MADDE 16. - 8 inci maddeye göre mahkeme kararıyla durdurulan yayına, usulüne uygun beyanname vermeden veya değişiklikleri bildirmeden devam edilmesi halinde yayın sahibi, sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili birmilyar liradan onbeş milyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza, bölgesel süreli yayınlarda beşmilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda onmilyar liradan az olamaz. Teslim yükümlülüğüne uymama MADDE 17. - 10 uncu maddeye göre teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen basımcı, üçyüzmilyon liradan birmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Düzeltme ve cevabın yayımlanmaması MADDE 18. - Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına ilişkin kesinleşmiş hâkim kararlarına uymayan sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili onmilyar liradan yüzellimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Ağır para cezası, bölgesel süreli yayınlarda yirmimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda ellimilyar liradan az olamaz. Sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili hakkında verilen ağır para cezasının ödenmesinden yayın sahibi, sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili ile birlikte müteselsilen sorumludur. Düzeltme ve cevap yazısının yayımlanmaması veya 14 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen şartlara uyulmaksızın yayımlanması hallerinde hâkim ayrıca, masraflar yayın sahibi tarafından karşılanmak üzere, bu yazının tirajı yüzbinin üzerinde olan iki gazetede ilân şeklinde yayımlanmasına da karar verir. Yargıyı etkileme MADDE 19. - Hazırlık soruşturmasının başlamasından takipsizlik kararı verilmesine veya kamu davasının açılmasına kadar geçen süre içerisinde, Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme işlemlerinin ve soruşturma ile ilgili diğer belgelerin içeriğini yayımlayan kimse, ikimilyar liradan ellimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza, bölgesel süreli yayınlarda onmilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda yirmimilyar liradan az olamaz. Görülmekte olan bir dava kesin kararla sonuçlanıncaya kadar, bu dava ile ilgili hâkim veya mahkeme işlemleri hakkında mütalaa yayımlayan kişiler hakkında da birinci fıkrada yer alan cezalar uygulanır. Cinsel saldırı, cinayet ve intihara özendirme MADDE 20. - Cinsel saldırı, cinayet ve intihar olayları hakkında, haber vermenin sınırlarını aşan ve okuyucuyu bu tür fiillere özendirebilecek nitelikte olan yazı ve resim yayımlayanlar birmilyar liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza bölgesel süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda onmilyar liradan az olamaz. Kimliğin açıklanmaması MADDE 21. - Süreli yayınlarda; a) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre evlenmeleri yasaklanmış olan kimseler arasındaki cinsel ilişkiyle ilgili haberlerde bu kişilerin, b) 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 414, 415, 416, 421, 423, 429, 430, 435 ve 436 ncı maddelerinde yazılı cürümlere ilişkin haberlerde mağdurların, c) Onsekiz yaşından küçük olan suç faili veya mağdurlarının, Kimliklerini açıklayacak ya da tanınmalarına yol açacak şekilde yayın yapanlar birmilyar liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza bölgesel süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda onmilyar liradan az olamaz. Basılmış eserleri engelleme, tahrip ve bozma MADDE 22. - Kanuna uygun olarak basılmış eserleri, bunların yayımını veya dağıtımını veya satışını önlemek amacıyla tahrip eden veya bozan kimse, fiili daha ağır bir suç teşkil etmediği takdirde, bir yıla kadar hapis ve birmilyar liradan beşmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Kanunun aradığı şartlara uyulmasına rağmen süreli ve süresiz yayınların basılmasını, yayımını, dağıtımını veya satışını şiddet veya tehditle engelleyen kimse, fiili daha ağır bir suç teşkil etmediği takdirde, iki yıla kadar hapis ve ikimilyar liradan onmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Yukarıdaki fıkralarda öngörülen fiiller, umumi mahalde veya matbaanın veya umuma satış yapan veya dağıtım yapan yerlerde birden fazla kişi tarafından işlendiği takdirde verilecek ceza yarıya kadar artırılır. Süreli yayınların dağıtımı MADDE 23. - Süreli yayınların dağıtımını yapan kişiler, kendilerinden dağıtımı istenen yayınları, dağıtımını yaptıkları diğer yayınlar için aldıkları satış fiyatı, tiraj ve sayfa sayısına göre belirlenen dağıtım ücretini aşmayacak bir bedel karşılığında, dağıtmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğe aykırı davrananlar, dağıtımından kaçındıkları yayının toplam bedelinin on misli ağır para cezasıyla cezalandırılırlar. Süreli yayınları perakende olarak satışa sunan gerçek veya tüzel kişiler, aynı anda diledikleri kadar dağıtım şirketiyle anlaşıp diledikleri yayınları satabilirler. Hiç kimse, bu kişilere, rakip yayınları satmama yükümlülüğü getiremez ve bu yayınları satmama koşuluna bağlı olan veya bu sonucu doğuracak edimlerde bulunamaz. Yeniden yayım MADDE 24. - Bir süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri kaynak göstermeksizin yeniden yayımlayanlar beşmilyar liradan onmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar. Bu eserleri, yeniden yayım hakkı saklı tutulmuş olmasına rağmen, süreli yayın sahibinin izni olmadan yeniden yayımlayanlar yirmimilyar liradan kırkmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar. El koyma, dağıtım ve satış yasağı MADDE 25. - Soruşturma için sübut vasıtası olarak her türlü basılmış eserin en fazla üç adedine Cumhuriyet savcısı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kolluk el koyabilir. Soruşturma veya kovuşturmanın başlatılmış olması şartıyla 25.7.1951 tarihli ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunda, Anayasanın 174 üncü maddesinde yer alan inkılap kanunlarında, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 146 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, 153 üncü maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında, 155 inci maddesinde, 311 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında, 312 nci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında, 312/a maddesinde ve 12.4.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 7 nci maddesinin ikinci ve beşinci fıkralarında öngörülen suçlarla ilgili olarak basılmış eserlerin tamamına hâkim kararıyla el konulabilir. Hangi dilde olursa olsun Türkiye dışında basılan süreli veya süresiz yayın ve gazetelerin ikinci fıkrada belirtilen suçları içerdiklerine dair kuvvetli delil bulunması halinde, bunların Türkiye'de dağıtılması veya satışa sunulması, Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine sulh ceza hâkiminin kararı ile yasaklanabilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet Başsavcılığının kararı yeterlidir. Bu karar en geç yirmidört saat içinde hâkimin onayına sunulur. Kırksekiz saat içinde hâkim tarafından onaylanmaması halinde Cumhuriyet Başsavcılığının kararı hükümsüz kalır. Yukarıdaki fıkra uyarınca yasaklanmış yayın veya gazeteleri bilerek dağıtanlar veya satışa sunanlar bu yayınlar yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi gibi sorumludurlar. Dava süreleri MADDE 26. - Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlarla ilgili ceza davalarının günlük süreli yayınlar yönünden iki ay, diğer basılmış eserler yönünden dört ay içinde açılması zorunludur. Bu süreler basılmış eserlerin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edildiği tarihten başlar. Basılmış eserlerin Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edilmemesi halinde yukarıdaki sürelerin başlama tarihi, suçu oluşturan fiilin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından öğrenildiği tarihtir. Ancak bu süreler, Türk Ceza Kanununun dava zamanaşımına ilişkin maddesinde öngörülen süreleri aşamaz. Sorumlu müdürün ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkilinin karşı çıkmasına rağmen yayımlatıldığı iddia edilen eserden dolayı yayımlatan aleyhine açılacak dava yönünden süre, sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili hakkında verilecek beraat kararının kesinleşmesinden itibaren başlar. Sorumlu müdürün yayımlanan eserin sahibini bildirmesi durumunda, eser sahibi aleyhine açılacak davada süre, bildirim tarihinden itibaren başlar. Kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda dava açma süreleri, suç için kanunun öngördüğü dava zamanaşımı süresini aşmamak şartıyla, suçun işlendiğinin öğrenildiği tarihten başlar. Kamu davasının açılması izin veya karar alınmasına bağlı olan suçlarda, izin veya karar için gerekli başvurunun yapılmasıyla dava açma süresi durur. Durma süresi iki ayı geçemez. Görevli mahkemeler ve yargılama usulü MADDE 27. - Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlardan dolayı açılan davalardan, ağır ceza işlerinden olanlar ağır ceza mahkemelerinde, diğerleri asliye ceza mahkemelerinde görülür. Bir yerde ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin birden fazla dairesi bulunması halinde bu davalar iki numaralı mahkemede görülür. Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu Kanunda öngörülen diğer suçlara ilişkin davalar acele işlerden sayılır. Hürriyeti bağlayıcı cezaya çevirme yasağı MADDE 28. - 18 inci ve 22 nci maddelerdeki suçlar dışında bu Kanunda öngörülen suçlar için hükmedilen para cezaları, hürriyeti bağlayıcı cezaya çevrilemez. Tebligat MADDE 29. - Süreli yayının yönetim yeri, tebligat işlemleri yönünden, yayın sahibinin ve temsilcisinin, görevi devam ettiği sürece sorumlu müdürün yerleşim yeri sayılır. Yürürlükten kaldırılan hükümler MADDE 30. - 15.7.1950 tarihli ve 5680 sayılı Basın Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır. GEÇİCİ MADDE 1. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yayımlanmakta olan süreli yayınların sahibi, sorumlu müdürü, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yayınlarının türünü yönetim yerinin bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına bildirmek zorundadır. Bu süre içerisinde bildirim yükümlülüğüne uyulmaması halinde yayın sahibi, sorumlu müdür, beşyüzmilyon liradan yirmimilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza bölgesel süreli yayınlarda ikimilyar liradan, yaygın süreli yayınlarda beşmilyar liradan az olamaz. GEÇİCİ MADDE 2. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmakta olan süreli yayınların temsilcisi ve sorumlu müdürleri, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde süreli yayının basım ve yayımını bu Kanunda öngörülen hükümlere uygun hale getirirler. Yürürlük MADDE 31.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 32. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. Baskın Oran: Solun önceliği darbeyle mücadeledir. Neşe Düzel - 28.07.2008 PAZARTESİ KONUŞMALARI http://www.taraf.com.tr "Şu anda laik-dinci kavgası sanal bir kavga. Sol önce devletin içindeki katil çetelerle mücadele etmeli. Darbe tehlikesi bittikten sonra devletteki muasır medeniyete aykırı odakların üstüne gidilir." "Ben solcu olarak darbecileri tasfiye etmek için AKP’yle koalisyon yaparım. Ama laikler ve kendilerine ‘sol’ diyenler, laik-dinci kavgasını öne sürerek Ergenekoncuları, darbecileri kurtarmaya çalışıyorlar." "Kemalizm, cumhuriyetin ‘kurucu’ ideolojisiydi, şimdi ‘batırıcı’ ideolojisi oldu. Kemalizm’in otoriter devlet modeli korundu, Batıcılığı ise Batı düşmanlığı oldu. Kemalizm’i, ülkenin en gerici partisi CHP temsil ediyor." NEDEN? BASKIN ORAN Türkiye belki de tarihindeki en büyük arınma sürecinden geçiyor. İlk kez, devletin içine uzanan bir çete yargılanıyor. Darbe girişiminde bulunan emekli generaller tutuklanıyor. Bu yeni durum, birçok insanın ezberini bozuyor, onları şaşırtıyor. Özellikle kendine sol diyen kesim ne yapacağını tam kestiremiyor. Darbe girişimiyle, bir siyasi parti olan AKP’yi aynı terazinin iki kefesine koyan da var. AKP’ye karşı olmayı solculuk için yeterli görüp, Ergenekon karşısında sessiz kalan da var. “AKP yıkılsın da nasıl yıkılırsa yıkılsın” deyip, Ergenekon davasına karşı çıkan da var. Eğer bunları yapanların hepsini ‘sol’ kabul edersek, solun kendisini utandıracak bir dönemden geçtiğini söylememiz gerekiyor. Ya da solun bu olmadığını kabullenip, solu yeniden tarif etmemiz şart oluyor. Sol dünyanın en önde gelen isimlerinden siyaset bilimci Prof. Baskın Oran, solculuğun bu çağda nasıl tanımlanacağını, Ergenekon karşısında solun alması gereken tavrı, solun önceliklerini, AKP’ye bakışını ve darbeciliği anlattı. *** NEŞE DÜZEL: Türkiye çok önemli zamanlardan geçiyor. Herkesin, her kesimin tavrını açıkça ortaya koyması gereken zamanlar bunlar. Size, özellikle solun tavrını soracağım ama önce kime sol dememiz gerektiğini sorayım. Sol dediğimiz zaman kimi, nasıl birini kastediyoruz? BASKIN ORAN: Çok basit. bir toplumda ezilmiş ve dışlanmış ne kadar kategori varsa, onları savunana sol denir. Sol dinamik bir kavramdır. Hangi tarihte solun tanımını soruyorsanız, sol, o tarihteki bütün ezilmişler ve dışlanmışları savunmak demektir. Sol bugün kimleri savunmalı? Aleviler’in, Kürtler’in, gayrimüslimlerin, kadınların, eşcinsellerin, çingenelerin, sakatların hak ve özgürlüklerinin sözcülüğünü yapmaktır sol. 1960’da solun tek bir ezilmişler ve dışlanmışlar kategorisi vardı. Emekçilerdi yani işçiler ve köylülerdi. 70’lerde kendimizi biraz zorlayarak Kürtler’i de bunun içine kattık. ‘Zorlayarak’ diyorum, çünkü Kürtler’i müdafaa etmek Kemalizmle çatışıyordu. Niye? Biz o zamanlar, sosyalizm yapıyoruz diyerek aslında ‘bağımsızlık’ ve ‘antiemperyalizm’ söylemleriyle farkında olmadan milliyetçilik yapıyorduk. Bugün de aynı durum devam ediyor ama artık ona sol değil, ‘neo nasyonalizm’ demek lazım. Kendilerine sol deyip milliyetçilik yapıyor bunlar. Bunlar nasyonalist. Resmen profaşist bunlar. Dergilerini okurken sanki Hitler’in Kavgam‘ını okuyorsunuz. Peki, Kemalist entelektüelleri ‘ sol’ sayacak mıyız? Kemalist entelektüellerin de solla hiç bir ilgisi yok. Onlar da, diğer ‘sol’ gibi, bağımsızlık ve anti emperyalizm söylemleriyle yeni bir nasyonalizm inşa ediyorlar. Onlar da profaşizm yapıyorlar. Bunlar için her şey tektir. Tek parti, tek ideoloji, tek dil, tek din... ‘Kemalist sol’ demek yerine ‘nasyonalist’ diyorum ben onlara. Çünkü 1930’ları sürdürmek istiyorlar. Çünkü bundan büyük rant sağlıyorlar. 1930’lar dediğiniz kimin dönemi? Atatürk dönemi. Yanında İsmet Paşa da var. Ama şu önemli. Kemalizm’in ‘tekçi’ olması kaçınılmazdı. Çünkü kendisine muasır medeniyet olarak örnek aldığı bütün Avrupa o dönemde monistti, yani tekçiydi, faşistti. Zaten muasır medeniyet dediğimiz şey de, o andaki Batı Avrupa ne ise, odur. Mustafa Kemal 1930’lardaki muasır medeniyeti aldı. Yani monizmi (tekçiliği) aldı. Yarı feodal bir toplum için o dönemde çok ileri bir adımdı bu. Bugün ise muasır medeniyet Avrupa Birliği’dir. Ama Kemalistler AB’ye emperyalist diyorlar. AB emperyalist olamaz ki. Niye olamaz? Ancak bir devlet emperyalist olabilir. AB bir devlet değil ki. Emperyalizm çok basit olarak bir devletin bir başka devlet üzerindeki özellikle iktisadi çıkarlarını silah gücüyle gerçekleştirmesi demektir. Amerika’nın Irak’taki varlığı emperyalizmdir. 1930’ların ne anlama geldiğine dönersek... 1930’ların tekçi olmasını hızlandıran bir başka neden de, Cumhuriyet’in ilanından 16 ay sonra 1925’te Kürtler genç cumhuriyete isyan etmişti. Şeyh Sait isyanının yaşanmasıyla birlikte bu ülkede muazzam bir tek millet inşa etme süreci başladı. Ve, Kemalizm bu şartlar altında aşırılıklara gitti. Şimdi dünyada şartlar tam tersi değil mi? Evet. Bugünkü Avrupa 1930’lardaki Avrupa’nın antitezi. Batı bugün tekçiliği değil, ‘çağdaş demokrasi’ adı altında farklılıkları ve bireyi yüceltiyor. Dolayısıyla dışarıdaki profaşist havadan etkilenme bitti artık. Ama bunlar, 1930’lardan beri süregelen, ancak 1950-1960 arasında bir teneffüs veren ve 27 Mayıs’la tekrar tahta çıkan sultanlıklarını bu ülkede sürdürmek istiyorlar. Sürdürebilmek için de iki düşmana sarılıyorlar. PKK ve İslamcılar. Hükümranlıklarını demokratik yoldan sürdüremeyecekleri bildikleri için de 1930’lara darbeyle dönmeye çalışıyorlar. Bu ülkede kendilerine sol diyenlerin gerçekte nasyonalist olduklarını söylüyorsunuz. CHP sol tanıma uyar mı peki? CHP’nin de katiyen solla ilişkisi yok. Şu anki CHP, 1930’ların CHP’sidir ve Türkiye için bugün en büyük tehdit CHP’dir. MHP değildir. Çünkü MHP’nin yakın geçmişte büyük günahları var. O, insanları ikna edemez ama CHP, ‘solcuyum, Atatürkçüyüm’ diyerek insanların aklını çeliyor. Ergenekon’un iddianamesi açıklandı. Mahkeme iddianameyi kabul etti. Mahkeme’nin iddianameyi kabul etmesi ve iddianamenin içeriği CHP’nin tavrını değiştirir mi? CHP Ergenekon’un avukatı olmaktan vazgeçer mi? Bu CHP ve Deniz Baykal, Ergenekon’un avukatı olmaya devam edecek. Çünkü CHP de, Ergenekon da 1930’ları savunuyor. Nasıl Ergenekon tam anlamıyla 1930’ları temsil ediyorsa, CHP’nin ve Deniz Baykal’ın özü de 1930’lar. Bakın... Türkiye’nin en gerici partisi bugün CHP’dir. Çünkü 1930’ları geri getirmeye çalışırken, sadece otoriter devleti geri getiriyor. 1930’ların Batıcılığını getirmiyor. Oysa Kemalizm’in iki temel ayağı var. Bir Batıcılık, iki otoriter devlet. Bugün ise Kemalizmin otoriter devlet modeli aynen korunurken, Batıcılığı tam tersine dönüştü. Batıcılık, ‘Batı düşmanlığı’ oldu. Kemalizm Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu ideolojisi değil mi? Evet. Şimdi de batırıcı ideolojisi oldu. Kemalizmi Türkiye’de en başta CHP temsil ediyor. Ve CHP, insanları iki açıdan aldatıyor. Bir, ‘Ben Atatürk’ün partisiyim. Atatürk’ü ben temsil ediyorum’ diyerek aldatıyor. İki, ‘Ben solcuyum’ diyerek aldatıyor. Oysa CHP Atatürk’ü tahrif ediyor. Bu ülkede Atatürk’ten daha fazla sansüre uğramış bir ademoğlu yoktur zaten. 1923’te İzmit basın toplantısında söyledikleri hala sansürleniyor. Hangi sözleri sansürleniyor? Ahmet Emin Yalman “Kürt meselesi ne olacak?” diye soruyor. Atatürk, “Bu mesele zaten halledildi. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’muza göre bütün vilayetler mali konu da dahil olmak üzere özerkler” diyor. Ama hemen tersini de söylüyor. “Türkler’le Kürtler birbirlerinin içine geçmiştir. Bu yüzden ayrılma tasavvur edilemez” diyor. Ayrıca Batı Trakya’yla ilgili de, “Bize geçmesi kuvvet midir, zaaf mıdır, düşünmek icap eder. Benim nokta-i nazarıma göre zaaftır. ..Orayı elde tutmak için sarf olunacak kuvvet, oradan elde edilecek istifadeye tekabül etmez. Anavatanın selameti nokta-i nazarından, Garbi Trakya’dan sarfınazar etmek lazımdır... Meselenin hakiki olarak çare-i halli, burayı Yunanistan’a bırakmaktır” diyor. Bu sözleri hep sansür edildi. Peki... Bugün birçok insan AKP’ye muhalefet etmenin ilericilik ya da solculuk olacağına inanıyor. AKP’ye muhalefet etmek sol olmaya yeter mi? Şu anda Türkiye’de tek bir sorun var. O da, darbe yanlılarını tasfiye etmek. Ben bir solcu olarak darbecileri tasfiye etmek için AKP dahil gereken yerlerle koalisyon yaparım. Ancak bu temel meseleyi çözdükten sonra Kürt-Türk, Alevi-Sünni, laik-dinci kavgası gibi sorunlara bakarım. Şu anda bunların hiç önemi yok. Önce darbeye karşı çıkmak lazım. Bugün CHP iktidarda olsaydı yanmıştık. 2001’de AKP iktidarda değilken, Ergenekon evrakları ‘özel evrak’ diye sanığa iade edilmiş. AKP Hükümeti hangi nedenle olursa olsun Ergenekon’un üzerine gitme iradesini gösteriyor. Ben bundan yararlanırım. Ona karşı muhalefetimi sonra yaparım. Çamlıca’da içki içilemiyor, bir spor kulübünde bikini giyilemiyor... Bu rezalettir. Ergenekon konusunda kafalar epey karışmış gözüküyor. Susurluk konusunda bir görüş birliği vardı ama şimdi yok. Sol kesim Ergenekon hakkında ne düşünüyor sizce? Türkiye’de şu anda gerçek sorun darbe yanlıları ile darbe karşıtlarının kavgasıdır. Ama CHP başta olmak üzere bazı kurumlar, dernekler ve kişiler, bu gerçeği laik-dinci kavgası gibi sanal bir olaya tercüme etmek için yırtınıyorlar. Laik-dinci kavgasını öne sürerek Ergenekoncular’ı, darbecileri kurtarmaya çalışıyorlar. Laikler ve kendilerine solcu diyenler maalesef bugün darbe yanlılarına destek veriyorlar. Neden? Çünkü AKP dinci. Oysa şu anda Türkiye’nin gündeminde laik-dinci kavgası yok ve olmaması da gerekir. Peki, Kemalistler niye kendilerine sol demekte ısrar ediyorlar? Sağ demiyorlar çünkü bunların kafasındaki sağ sadece dinci. Bunlar laikliğin 1930 yorumuyla maluller, sakatlanmışlar. “İslamcılar her görüldüğü yerde ezilmelidir” diyorlar. Ayrıca bunların kafaları milliyetçilik yüzünden de karışık. Bunlara göre milliyetçilik bağımsızlık ve antiemperyalizm demek. Oysa bu iki kavramın da Marksist solla ilgisi yok. Bizdeki solcuların kafasındaki bağımsızlık ve antiemperyalizm aslında yabancı düşmanlığıdır. Ergenekon’la mücadelenin bile Amerika’nın planı olduğunu söylüyorlar. “Ergenekon’a vurmamak lazım. Onlarla Amerika uğraşıyor” diyorlar. Eğer Amerika devletin içindeki çeteleri kaldırmaya uğraşıyorsa helal olsun ona. Bakın... Bunların bütün derdi 1930’lardaki gibi koyu bir otoriter sisteme geri dönmek. Ergenekon’da solun tavrı ne olmalı? CHP’yi sol zannedenler yarın kendilerinden utanacaklar. Çeteleri, darbecileri savundukları için kendileri utanmazlarsa çocukları onlardan utanacak. Solun önceliği, devletin içindeki katil çetelerle mücadele olmalı. Bu mücadele yapılıp da darbe olasılığı ortadan kalktıktan sonra devletin içindeki muasır medeniyete aykırı olan her türlü odağın üzerine gidilir. Muasır medeniyet de artık 1930’lar değil 2008’dir. AKP’nin cemaatçi yapıyı yerleştirmeye çalışmasıyla sonra mücadele edilir. Şu anda AKP, devlet içindeki katil çeteleri temizlemeye destek veriyor. Neden kendine solcu diyen birçok insan Ergenekon konusunda sessiz kalıyor? Bir kısmı samimi olarak AKP’den korkuyor. Bir kısmı da farkında olmadan demokrasiden korkuyor. Bu yüzden 1930’lardaki tekçi yapının sürdürülmesini istiyorlar, insanların kendi dillerini konuşmasını, öğrenmesini ve öğretmesini engellemeye çalışıyorlar. Biz hâlâ Kürtçe konuşanı mahkûm ediyoruz. Adam Kürtçe selamla başlıyor ve konuşmasını Türkçe yapıyor. Kürtçe selam verdi diye altı ay hapis cezası alıyor. Halbuki Lozan’ın 39/4. maddesine göre Türkiye’de bütün vatandaşlar açık toplantılarda, ticarette ve her türlü basın yayın organında istedikleri dili kullanırlar, bu hakka hiçbir kısıtlama getirilemez. Türkiye devletini kuran Lozan anlaşmasıdır. Kendi kurucu anlaşmasını bile inkâr ediyor burası. Ve bunu milliyetçilik adına yapıyor. Sol, Ergenekon meselesinin AKP’ye yarayacağını mı düşünüyor? Sol, bunu devlet içindeki katil çetelerinin tasfiyesi olarak almıyor. Laik-dinci kavgası olarak ele alıyor. Bu adamların kronolojiden de haberi yok. Ergenekon soruşturmasını Ümraniye olayı başlattı. Ümraniye davasının açılması ile AKP’yi kapatma davasının açılması arasında dokuz ay iki gün var. Tabii ki Ergenekon davasının arkasında AKP’nin siyasi iradesi var. AKP’yi müdafaa etmek bana düşmez ama doğru yaptığı şeyleri herkesin müdafaa etmesi gerekir. Deve dişi gibi adamlar, Veli Küçük, Kemal Kerinçsiz, Sami Hoştan gibileri AKP’yi kapatma davasından önce içeri alındılar. AKP’ye yarayacak olursa, Ergenekon konusunda sessiz mi kalmalıyız? Tabii ki hayır. AKP’ye yaraması meselesini de iyi düşünmek lazım. Dünya üstündeki her şey diyalektiğe tabidir. AKP başarılı oldukça İslam’dan uzaklaşacaktır. Biz, AKP’nin bir Anadolu sermayesi olayı olduğunu unutuyoruz. Refah dönemindeki Anadolu sermayesiyle AKP dönemindeki Anadolu sermayesinin bir tek Allahı bir. Anadolu sermayesi artık güçlendi. Bu sermayenin İslamcılığı, dışarıya direkt ihracat yaptığı anda bitti. Ülker gidip, amblemi çıplak ata binen kadın olan çikolatacı Godiva’yı satın aldı. Başkasını alabilirdi, almadı. Godiva bir simgedir. Neyin simgesidir? Bunların kapitalistleştiğinin, İslamcılıklarının lafta kaldığının simgesidir. Ama bunun gündelik hayata yansıması için birkaç jenerasyon gerekir. Sınıf atlamak, hayat tarzını değiştirmek öyle parmak şaklatır gibi olmaz. Leydi Godiva’yı alan adamların karıları başlarını açmazlar ama onların çocukları, torunları açacaktır. Yeter ki devlet bunların ensesine başını açacaksın diye sürekli binmesin. Bakın... Fethullah bugün, “Başörtüsü dinin şartı değildir” diye kanaat belirtiyor. Ergenekon türü çeteleri bitirmeden Türkiye’ye demokrasi getirmek mümkün mü? Mümkün değil. Ergenekon türü çeteleri temizlenmes, demokrasi yolunda adım atılmasının ön koşuludur. Darbeci zihniyetin cezalandırılacağını göstermek ve darbecilerin dokunulmazlığını bitirmek Türkiye’deki en önemli olaydır. Laik-dinci çatışması ikincildir. Ergenekon soruşturması kapsamında emekli generallerin tutuklanmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? TSK, siyasete artık direkt girmez. TSK darbe yapılmayacağını anladı. Türk siyasi hayatı üzerindeki etkisini sürdürebilmek için şimdi kendi içindeki çürük elmaları ayıklıyor. Bunlar, Teşkilat-ı Mahsusa’nın devamıdır. Yeraltındaki bir gizli örgüttür bu. Osmanlı döneminde 1900’lerin ilk 15 yılında kuruldu bu yapı. O zaman da içinde doktorlar, siviller, askerler, emekliler vardı içinde. 1 Mayıs 1977’de bu derin yapı, insanları uzun namlulu silahlarla taradı. 6-7 Eylül’ü de, bu derin devletin bir kolu yaptı. Emekli General Sabri Yirmibeşoğlu, daha sonra “Ne muhteşem bir organizasyondu o” dedi. Bugünkü Ergenekon da işte bu derin devletin bir kolu. Eğer bu yapı cezasız kalmasaydı... Sonuç değişir miydi? Bu yapı küçükken engellenseydi, biz bugün Ergenekon’u bu kadar büyük ve yaygın yaşamazdık. Zehirli sarmaşık gibi her tarafı sarmış. Çünkü sürekli sulandı bu yapı. Hiç hesap sorulmadı. Darbeciler bu ülkede ilk kez yargılanıyor. Savcı Zekeriya Öz bu işi kelle koltukta götürüyor. Bir de AKP’nin yarın başlayacak olan kapatılması davası var. Bir siyasi partinin kapatılması ihtimali karşısında sol ne tutum almalı? Çağdaş solun olmazsa olmaz özelliği demokrat ve özgürlükçü olmasıdır. Parti kapatmayla çağdaş sol terimleri aynı cümlede geçemez. Şiddete başvurmadıkça, şiddeti övmedikçe ve nefret söylemi kullanmadıkça, sevmeseniz de partinin kapatılmasına sessiz kalamazsınız. Ama bizde sol demokrat değildir. Elitisttir. Savunduğu 1930’ların laikliği de demokrasiye aykırıdır. Aynı laikliği, 2008’lerin demokrasisine uygulayamazsınız. Uygularsanız, demokrasiden fedakârlık etmek zorunda kalırsınız. O zaman çok acayip laik-demokrat karşıtlığı çıkar karşınıza. AKP ve DTP kapatılma tehlikesiyle karşı karşıya ama ikisi de birbirine destek olmaktan kaçınıyor. Neden demokrasi adına hareket etmiyorlar, neden birlikte siyasi partilerin kapatılmasına karşı çıkmıyorlar? Türkiye’deki en korkunç hastalıktır bu. Bu ülkede insanlar sadece kendi türlerini savunuyor. Diğer ezilmişleri ve dışlanmışları savunmuyor. Feministler sadece kadınları, Aleviler sadece Aleviler’i, Kürtler sadece Kürtler’i, dinciler sadece Müslümanlar’ı savunuyor. Bu yüzden biz bağımsız sol hareketin seçim kampanyasında, “Hiç kimse kendi türünü savunmayacak. Kürtler eşcinselleri, eşcinseller Ermeniler’i, Ermeniler Aleviler’i savunacak” dedik. Ezilmişlikten ve dışlanmışlıktan ancak böyle kurtulabiliriz. AKP, demokrasiye en çok ihtiyaç duyduğu şu anda bile demokrasiye tam sahip çıkmıyor. Niye demokrasiye sahip çıkmayı beceremiyor? AKP, Avrupa Birliği sürecinde kendi yaptığı reformlardan korktu. 2004 sonundan itibaren AB’ye karşı bir milliyetçilik ve Sevr paranoyası fışkırınca, AKP’nin ödü koptu. Fena halde geri çekildi ve o zamandan beri de adam olmadı. Oysa AKP kendi menfaati için demokrat olmak zorunda. Bunu sadece AKP değil, herkes zamanla anlayacak. Çünkü bu ülkede hiç kimse tek başına ezilmişlik ve dışlanmışlıktan kurtulamayacak. Türkiye’ye demokrasi gelecek mi sizce? Tabii gelecek. Yaşanan sürece bir bakın. Türkiye sürekli demokrasiye doğru gidiyor. Bu ülkede sivil toplum doğuyor ve demokrasi istiyor. Hem iç güçler, hem dış güçler sürekli demokrasiye doğru götürüyor Türkiye’yi. Diğer Neşe Düzel Makaleleri: * 22.07.2008 - Sezgin Tanrıkulu: "ABD, Kürt planı hazırlıyor" * 21.07.2008 - Sezgin Tanrıkulu: ‘Kürtler Ergenekon’a tarafsız kalamaz’ * 14.07.2008 - Doç. Dr. İhsan Bal: ‘İntihar eylemi değil,vur-kaç bu’ * 08.07.2008 - Ali Bayramoğlu: “Darbe toplantılarına gazeteciler katıldı” * 01.07.2008 - Nabi Yağcı (2): “Baskının arkasında asker var” * 30.06.2008 - Nabi Yağcı: “Türkiye kriz değil devrim yaşıyor” * 23.06.2008 - Sevan Nişanyan: “Kişi putlaştırması yıkım getirdi” * 09.06.2008 - Doç. Dr. Mazhar Bağlı: AKP devlete yaranmaya çalışıyor * 02.06.2008 - Prof. Ahmet Arslan: Devlet şimdi Sünnilikle çatışıyor * 26.05.2008 - Doç. Dr. Serap Yazıcı: Bu, yargıçlar devleti kurulması süreci * 20.05.2008 - Prof. Celal Şengör: "Doğu ve batı aynı anda yıkılabilir" * 20.05.2008 - Gülesin Nemutlu/Yörük Kurtaran: “Gençler eğitilmiyor, ehlileştiriliyor” * 20.05.2008 - Prof. Dr. Naci Bostancı: “AKPAnadolu’yu kaybeder” * 28.04.2008 - Ufuk Uras: "CHP demokrasiye karşı odak oldu" * 21.04.2008 - Prof. Dr. Ahmet Çiğdem: Türk kimliği diye bir şey yok * Tüm yazıları Murat Belge Entelektüel izolasyon Avrupa’daki belirli –ve güçlü- bir eğilimi eleştirmek için, “kale Avrupa” veya “Avrupa şatosu” gibi deyimler kullanırız. Ama Türkiye Cumhuriyeti de, kurulduğundan itibaren, böyle bir “kale” görünümü almıştı. Dünyadaki 1929 buhranı gibi kapitalizm krizlerine karşı daha dayanıklı olmak için –“devletçilik”le birlikte- bu gibi tedbirlere başvurulduğunu düşünmek de mümkün. Atatürk’ün Türkiye’yi böylesine kapatmak istemediği, ekonomik alanda da, İnönü’ye çok sevimli görünen izolasyonist devletçiliktense, daha serbest bir “laissez-faire” anlayışından yana olduğunu savunmak da aynı şekilde mümkün. Ama burada sorun Atatürk’ün veya başka birinin bireysel ideolojisinden çok, o dönemin Türk intelligentsia’sının kolektif bilinciyle ilgili bir şey. Balkan Savaşı ve Kurtuluş Savaşı sonrasına geldiğimizde (önceki olayları şimdilik unutalım) bu bilinç tamamen zenofobikleşmişti. Ülkenin kendine seçtiği ekonomik-politik yol da dışa açılmayı gerektiren bir şey değildi. Böylece, ulusal sanayii dış rekabetten korumak için gümrük duvarları nasıl yükseldiyse, düşünce dünyamızı zehirli dış etkilerden korumak için entelektüel gümrüğün duvarları daha da yükseltildi. Bunun önemli bir istisnası kırklarda, Hasan Âli’nin bakanlığı sırasında, dünya klasiklerinin çevrilerek yayımlanmasıdır. Ama bunlar, adı üstünde, “klasik”lerdi; çağdaş düşünce akımlarıyla bir ilgileri yoktu. Bakanlığın ilgileri de çağdaş düşünce akımlarına kadar uzanmıyordu. Çeviri önemli bir şey. Ama medeni bir ülke, bir yandan mümkün olduğu kadar geniş bir yelpaze içinde birçok çeviri yaparken, bir yandan da, “mektep medrese” görmüş nüfusuna, çeviriyi beklemeden kendi okumasına yeterli bir “yabancı dil” eğitimi verir. Türkiye’de Milli Eğitim Bakanlığı bunu yapmayı bugüne kadar başarmış değil (“Neyi başarmış” diye de sorabilirsiniz elbette. Cevap uzun yer tutmaz). Yıllar yılı, İngilizce öğrenmeme garantisi teşkil eden gatenby kitaplarından vazgeçemeyen bir bakanlık, herhalde dünyayı yakından izleyen bir bakanlık olamazdı. Bakanlığın bu alandaki tutumu, bir yabancı dil öğretme formel gereğiyle “yabancı”ya duyulan psikolojik-bilinçaltı nefret ve korku arasındaki diyalektiğin sonucu gibidir. Bundan önce de çeşitli yazılarda değinmişimdir: Türkiye’nin entelektüel hayatının temellerini 1890-1905 arasında doğmuş kuşaktan yetişmiş kişilerin attığını söylemek mümkündür. Bunlar, Cumhuriyet’in kurulduğu yıl 18 ila 33 yaşlarına gelmiş insanlardı. Yani, entelektüel formasyonlarını, Cumhuriyet kurulmadan önce büyük ölçüde tamamlamışlardı. Fuat Köprülü ve Ömer Lütfü Barkan, Şevket Süreyya ile Ahmet Hamdi Başar, Ahmet Hamdi Tanpınar ile Mesut Cemil, Nusret Hızır ile Arif Müfit Mansel veya Besim Darkot, Nurullah Ataç ile Hilmi Ziya Ülken, kendi alanlarında öncü ve bugün dahi aşılmamış birer zirve olarak duran daha nice aydın, akademik, sanatçı, düşünür ve politikacı bunların arasında şimdi aklıma gelen birkaç tanesi. Başlıca özellikleri, yukarıda söylediğim gibi, formasyonlarını Cumhuriyet’in kurulmasından önce ve özellikle de dış dünyayı izleyerek, öğrenerek tamamlamış veya en azından formasyonun temel taşlarını yerli yerine koymuş olmalarıdır. Yaşadıkları yıllarda, üstüne bastıkları toprak durmadan sallanıyordu. Toplum bir yıkıma doğru gidiyordu. Öğrenmek ve öğrendiklerini iyi öğrenmek zorundaydılar. Hepsi ciddi aydınlardı. Sonra gene kapandık. “Biz bize benzeriz” dedik. Kimseye benzememek için (ya da benzemediğimize kendimizi inandırmak için) az buz çabalamadık. Yukarıdaki listede adı geçenlerden bazıları da bu çabaya omuz vermiştir. Bu kadar çaba karşısında sonuç almamak, hiç başarı kazanamamak da mümkün değil. Yani, sonuçta tam istediğimiz kadar olmasa da, epey benzersiz olmayı başardık. Sonuçlarını bugün de yaşıyoruz. Yaşamaya daha bir zaman devam edeceğiz herhalde. Ama buna karşı eğilimler de epeydir var ve artık iyice güçleniyor. Bu “entelektüel izolasyon” konusu çok önemli olduğu için biraz daha üzerinde durmak istiyorum. 06.06.2008 CUMA Ey ezilenler... Artık kabul edin ki bu düşmanlık, bir akılsızlığa ve esarete dönüşüyor. Türban için dövüşmeyen solcu... Türban için dövüşmeyen Kürt... Türban için dövüşmeyen Alevi... Egemenlerle, efendilerle, ezenlerle işbirliği içindedir. Ahmet Altan - 23.10.2008 Anayasa Mahkemesi’nin başkanı, mahkemenin “anayasayı” çiğnediğini söylüyor. Mahkeme, suç işlemiş... Gerçekten de işledi. Demokrasi düşmanlığını dünyanın en geri anayasalarından biri olan bizim anayasaya bile sığdıramadı ve bu düşmanlık anayasanın dışına taştı. Aslında o mahkemenin yargıçlarının yargılanması lazım. Ama yargılayacak bir merci yok. Onlara suç işlemek serbest. Onlar da bu serbestliği alabildiğine kullanıp ardı ardına suç işliyorlar. Türban konusunda verdikleri kararla, Mahkeme Başkanı Haşim Kılıç’ın da belirttiği gibi, mahkeme parlamentonun yetkilerine müdahale etti. Anayasa değişikliklerini sadece “usul” açısından denetleme hakkına sahip oldukları halde, değişikliğin “özünü” yasakladılar. Parlamentonun yasama yetkisini yok ettiler. Halkın iradesiyle toplanan bu parlamento, artık halk adına karar veremeyecek. Askerî darbenin Türkiye’ye armağanı olan anayasayı değiştiremeyecek. Yetmiş milyon insan, 12 Eylül rejiminin yarattığı hapishanenin dışına çıkamayacak artık. Peki, biz Anayasa Mahkemesi’ndeki dokuz kişinin esiri mi olacağız? Nasıl giyineceğimizi, nasıl konuşacağımızı, nasıl düşüneceğimizi, nasıl yaşayacağımızı o dokuz kişi mi belirleyecek? Buna izin verecek miyiz? Eğer buna izin verirsek burası bir tımarhaneye döner. Saçmalıklar bitmez. Bugün biz bir parlamento seçiyoruz ama o parlamento artık fiilen kapalı. Anayasanın maddelerini değiştirme yetkisini kaybetti. Yapılacak tek bir şey var benim görebildiğim kadarıyla. Anayasayı tümden değiştirmek. Ve, bunu sadece parlamentonun içinde yapmamak. Halkın tümü buna katılmalı. Alevisi, solcusu, dindarı, Kürdü, bu toplumun bütün ezilenleri, yeni yapılacak anayasada rol almalı. Birbirlerini yasaklamak için değil tabii... Birbirlerini özgürleştirmek için. Bugün yasaklanan “türban” için Aleviler de, Kürtler de, solcular da mücadele etmeli bence. Türbanın kendisinden daha önemli bir sorun duruyor çünkü karşımızda. Özgürlük sorunu... Kendi yaşama hakkını ve biçimini savunma sorunu. Bugün türban özgürlüğünü savunmayan bir Alevi, yarın kendi çocuğunun eğitim özgürlüğünü nasıl savunacak? Türban özgürlüğünü savunmayan bir solcu, fikir özgürlüğünü nasıl savunacak? Türban özgürlüğünü savunmayan bir Kürt, anadilde eğitim özgürlüğünü nasıl savunacak? Ve, bugün türbanı savunan dindar, Alevinin, Kürdün, solcunun özgürlüğünü savunmazsa, türbanı nasıl savunacak? Eğer bütün bu ezilenler elele vermezse, Ankara’daki dokuz yargıç hepsinin canına okuyabilir. Okuyor da zaten. Geliyor, bu insanların hepsinin ortak oylarıyla oluşan parlamentoyu fiilen kapatıyor. Parlamentonun anayasayı değiştirme yetkisini gasp ediyor. Suç işlediğini bile bile, başkanı tarafından uyarılmasına rağmen fütursuzca işliyor bu suçu. Eğer siz elele vermezseniz, güçlerinizi birleştirmezseniz, Ankara’daki generallerle yargıçların özgürlüğün önüne diktikleri barikatları nasıl aşacaksınız? Nasıl özgürleşeceksiniz? Aşamazsınız. Bugüne dek de aşamadınız zaten. Sanırım artık şunu anlamalıyız. Sorunlarımızı parçalara ayırmamalıyız. Kürt sorunu, türban sorunu, Alevi sorunu, örgütlenme sorunu gibi ayrı ayrı sorunlar yok. Ortada tek bir sorun var. Özgürlük sorunu. Herkesin ortak sorunu bu. Herkes başka bir şey için özgürlük istese de, neticede herkes özgürlük istiyor. Neden parça parça özgürleşmemiz gerekiyor? Neden Kürtler, Aleviler, dindarlar, solcular ayrı ayrı özgürleşsin? Bu mümkün değil. Özgürlükleri parça parça elde etmeye hiç kimsenin gücü yetmiyor. Bunu, bir bütün olarak hep birlikte elde etmeliyiz. Ezilenlerin birbirine olan düşmanlığı sadece ezenlere yarıyor. Artık kabul edin ki bu düşmanlık, bir akılsızlığa ve esarete dönüşüyor. Türban için dövüşmeyen solcu... Türban için dövüşmeyen Kürt... Türban için dövüşmeyen Alevi... Egemenlerle, efendilerle, ezenlerle işbirliği içindedir. Kürtler için, solcular için, Aleviler için dövüşmeyen dindarlar da işbirlikçidir. Bunu anlamak o kadar zor mu? El birliğiyle bir anayasa yapmalıyız. Onun ya da bunun özgürlüğü için değil, hepimizin özgürlüğü için. Yıllarca herkes özgürlüğün bir parçasını istedi, özgürlüğün bir parçası için mücadele etti. Aranızdan hanginiz mücadelesinden galip çıktı, aranızdan hanginiz istediği özgürlüğü elde edebildi? Özgürlüğü parçalamak ezenlerin işidir. Özgürlüğü bütünleştirmek, onu yekpare bir halde savunmak ezilenlerin görevidir. Artık bu kadar işbirlikçilik yeter. Birleşelim ve alalım şu özgürlüğü. Hep birlikte ve özgür yaşayalım. KUM SAATİ Ahmet Altan ezberbozan’ın manifestosu ezberbozan, blog yolculuğuna yeryüzünde anlaşılmayacak hiçbir şey yoktur diye başlıyor Bilginin kasıtlı bir biçimde saklanması, parçalanması, çarpıtılarak gerçeğin örtülmesine karşı bilgiyi birleştirmeyi, bunu hakikatle, dolayısıyla günlük hayatla ilişkilendirmeyi ve anlaşılır bir biçimde herkesin kullanımına sunmayı amaçlıyor ezberbozan, halktan kopuk elitist ve salt akademik tavrı benimsemeyecek Günlük olayları birbiriyle irtibatlandırarak, gerçeğin üzerindeki sanal bilgileri kaldıracak, makyajı temizleyecek Yeniden üretilen asıl bilgiyi de en net ve anlaşılır şekilde okuyucusuyla paylaşacak Dolayısıyla yayınlanan her metin sizin ve sevdiklerinizin ( ya da sevmediklerinizin ) bugunünü ve geleceğini doğrudan etkileyecek ezberbozan bu etkinin hep iyilikler yönünde olması için çabalayacak ezberbozan iyiliklere yönelik sözü olan herkesle buluşmak isteyecek, ortak paydası iyilikler olan bütün projeleri destekleyecek ezberbozan bu topraklara ait kültürel hafızayı koruyabilen yazarların özgün eserlerini de yayınlayacak Sözün bittiği yerde yeni bir söz dizimi ile okuyucusuyla birlikte yeni anlamlara açılacak ezberbozan okuryazar'lara aslında birbirini tamamlayan farklı kategorilerde yayınladığı metinlerle ulaşacak. Amerikan markası acilen onarılmalı 15 10 2008 Francıs Fukuyama (Johns Hopkins Üniversitesi’nde öğretim görevlisi ve ‘Tarihin Sonu ve Son İnsan’ adlı kitabın yazarı, 12 Ekim 2008) Amerikan markasının tanımlayıcı unsurları olan kapitalizm ve demokrasi ciddi hasar gördü. Reagan’dan kalma kapitalizm anlayışı finans krizine yol açarken, demokrasi söylemi zaten Irak savaşıyla değerini yitirmişti. Çin ve Rusya bugün Amerika’ya kıyasla daha çekici görünüyor Amerika’nın yatırım bankalarının patlaması... 1 trilyon dolardan fazla bir paranın bir günde borsada kaybolup gitmesi. Amerikalı vergi mükellefleri için 700 milyar dolarlık bir hesap. Wall Street yıkımının boyutu herhalde daha büyük olamazdı. Bununla birlikte, Amerikalılar ekonomiyi çöküşten kurtarmak için neden 700 milyar dolar kadar bunaltıcı bir miktar ödemeleri gerektiğini sorgularken, ABD için potansiyel olarak çok daha büyük bir bedeli, yani finansal erimenin Amerika’nın ‘markası’ üzerinde yarattığı hasarı pek az kişi tartışıyor. Fikirler bizim en önemli ihracatımız ve Reagan’ın başkan seçildiği 1980’lerden bu yana, esasen Amerikan olan iki fikir küresel düşünceye hâkimdi. İlki, düşük vergilerin, az miktarda piyasa düzenlemesinin ve hükümet yetkilerinin budanmasının büyümenin motoru olacağını savunan belirli bir kapitalizm vizyonuydu. Bütçe açığı sürdürülebilir değildir İkinci büyük fikirse, dünyada liberal demokrasiyi teşvik eden bir Amerika’ydı; liberal demokrasi daha müreffeh ve açık bir uluslararası sisteme doğru en iyi yol olarak görülüyordu. Amerika’nın gücü ve etkisi sadece tanklarımıza ve dolarlarımıza değil, insanların çoğunun Amerikan tarzı kendi kendini yönetmeyi çekici bulmasına ve toplumlarını bizim ‘yumuşak gücümüzle’ aynı çizgi etrafında şekillendirmeyi istemesine de dayanıyordu. Amerikan markasının bu iki unsurunun ne kadar itibar kaybettiğini kavramak zor. Dünya 2002-2007 arasında görülmemiş bir büyümenin tadını çıkarırken, Amerikan ekonomik modelini ‘kovboy kapitalizmi’ diye kınayan Avrupalı sosyalistleri ve Latin Amerikalı popülistleri göz ardı etmek kolaydı. Fakat büyümenin motoru olan Amerikan ekonomisi dünyayı da kendisiyle birlikte batırma tehdidi yöneltecek şekilde rayından çıktı: ‘Daha az hükümet’ mantrası çerçevesinde, Washington finans sektörünü yeterli derecede düzenlemeyi başaramadı ve sektörün toplumun geri kalanını muazzam bir zarara maruz bırakmasına izin verdi. Demokrasi daha önce lekelendi. Saddam’ın kitle imha silahı olmadığı kanıtlandığında, Bush savaşı bir ‘özgürlük gündemi’yle ilişkilendirerek meşrulaştırmaya çalıştı; demokrasi yaymak terörle savaşta önemli bir silaha dönüşüverdi. Demokrasi söylemi dünyada pek çok insana, ABD hâkimiyetini genişletmek için bahahesi gibi görünüyor. Şu an karşımızdaki tercih kurtarma operasyonunun veya başkanlık kampanyasının ötesinde. Amerikan markası, Çin ve Rusya gibi modeller giderek daha çekici görünürken feci biçimde sınanıyor. Markamızın çekiciliğini canlandırmak pek çok açıdan finans sektörüne istikrar getirmek kadar zorlu. Ve neyin yanlış gittiğini anlamadıkça, bu işe başlayamayız. Birçok yorumcu Wall Street erimesinin Reagan döneminin sonuna işaret ettiğini söyledi. Haklılar. Büyük fikirler konjonktüreldir. Pek azı bağlam değiştiğinde hayatta kalır. Reagan-Thatcher devrimi o dönem için doğruydu. Roosevelt’in 1930’lardaki Yeni Düzen’inden beri hükümetler giderek büyüdü. 1970’lere gelindiğinde büyük refah devletleri ve ekonomileri işlevsiz hale gelmişti. Telefonlar pahalıydı, uçakla yolculuk lükstü ve çoğu insan tasarruflarını düşük ve düzenlenen faizler veren bankalara yatırıyordu. Reagan devrimi işçileri işe almayı ve kovmayı kolaylaştırırken büyük acı da yarattı; geleneksel endüstriler daraldı veya kapandı. Fakat devrim 30 yıllık büyümeyle, bilişim teknolojisi ve biyoteknoloji gibi yeni sektörlerin ortaya çıkışının temellerini attı. Ancak her dönüştürücü hareket gibi, Reagan devrimi de rayından çıktı çünkü pek çok taraftarı için refah devletinin fazlalıklarına ve